است : « آيا نديدى كسانى را كه نعمت خدا را به كفران تبديل كردند ، و قوم خود را به سراى نيستى و نابودى كشاندند ؟ ! ( سراى نيستى و نابودى ، همان ) جهنم است كه آنها در آتش آن وارد مىشوند ؛ و بد قرارگاهى است . » « 1 » و نمونههاى ديگرى كه فراوان هستند .
7 - ( و مرسله و محدوده ) مرسل به معناى بدون قيد است ؛ مانند اين آيه قرآن كه حكمى را بدون قيد آورده است : « و يا آزاد كردن يك برده » « 2 » و محدود يعنى با قيد و بند ؛ مانند قيد مؤمن در آيهاى ديگر : « بايد يك برده مؤمن را آزاد كنند . » « 3 » بايسته يادسپارى است كه ناسخ و منسوخ ، عام و خاص ، مطلق و مقيد ، مجمل و مبين و موضوعهايى مانند آن ، در دانش اصول فقه مورد مطالعه قرار مىگيرند و هر كدام بخشى مستقل از اين دانش را به خود اختصاص دادهاند .
8 - ( و محكمه و متشابهه مفسّرا مجمله و مبّينا غوامضه ) در قرآن آياتى هستند كه دلالت روشنى دارند و محكم ناميده مىشوند ؛ مانند : « و به درگاه خداوند توبه كنيد . » « 4 » و آياتى كه نيازمند توضيح و تبيين صاحبان دانش است ؛ مانند :
« سپس بر عرش استيلا يافت . » « 5 » اين آيات ، متشابه ناميده مىشوند كه
هامش
( 1 ) .أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ * جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها وَ بِئْسَ الْقَرارُابراهيم / 14 : 28 - 29 .
( 2 ) .أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍمائدة / 5 : 89 .
( 3 ) .فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍنساء / 4 : 92 .
( 4 ) .وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِنور / 24 : 31 .
( 5 ) .ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِاعراف / 7 : 54 .