از كلام محقق سبزوارى فهميده مىشود كه عمل حرّ ، ماليت ندارد .
محقق سبزوارى مىگويد : عدم ماليت عمل حرّ ، قطعى است . ازاينرو ، وى معتقد است حبس صنعتگر ، « 1 » ضمانتى ندارد . امام خمينى « 2 » [ نيز به اين رأى قائل است ] .
مرحوم طبسى مىگويد : « اگر عدم ماليت عمل حرّ ، اجماعى باشد ، ما حرفى نداريم ؛ ولى اگر اتفاقى و اجماعى نباشد ، مسأله مشكل است ؛ زيرا كسى كه يك شخص صنعتگر را مىگيرد و زندانى مىكند چون او را از شغلش باز داشته ، باعث از دست رفتن منافع او مىشود و اگر اين زندان نبود ، زندانى آن منافع را كسب مىكرد . پس آنكه او را به زندان انداخته ، در حقيقت منافع او را از بين برده و اينك اگر شارع بگويد ضمانتى در كار نيست ، براى اين شخص زيان است و لا ضرر و لا ضرار فى الاسلام ؛ بهويژه اگر شخص زندانى از كسانى باشد كه درآمدى جز همان صنعتگرى نداشته باشد و مخارج خود و خانوادهاش منحصر به آن كار صنعتى و دستى باشد . « 3 »
هامش
( 1 ) - المختصر النافع ، ج 2 ، ص 256 ؛ المكاسب المحرمة ، ج 6 ، ص 14 ؛ حاشية المكاسب للسيد اليزدى ، ص 55 ؛ تقريرات النائينى ، ص 40 ؛ حاشية الايروانى ، ص 72 .
( 2 ) - كتاب البيع ، ج 1 ، ص 20 ؛ مصباح الفقاهة ، ج 2 ، ص 36 ؛ جامع المدارك ، ج 5 ، ص 799 .
( 3 ) - ذخيرة الصالحين ، ج 5 ، ص 80 .