و شكسته نشد . پيغمبر از اين جريان تعجب كرد . صاحب خانه عرض كرد : از اين عجيبتر آنست ، قسم به خدائى كه تو را به راستى فرستاده است ، مادام العمر مصيبتى بر من وارد نشده است . پيغمبر از جا بلند شد و از غذاى او تناول نكرد و فرمود : كسى كه مصيبتى نديده است ، خدا به او توجهى ندارد مرحوم شهيد مىفرمايد : نظير اين روايات بسيار است و ما به همين قدر اكتفا مىكنيم و رساله را بنامهء تعزيت امام صادق ( عليه السّلام ) به جماعتى از عموزادههايش كه مورد فشار و قتل و تبعيد عباسيان بودند نوشت ، خاتمه مىدهيم .
مرحوم شهيد با يك سلسله سند از اسحق بن عمار كه از ياران امام صادق است ، نقل كرده ، كه حضرت صادق ( عليه السّلام ) ، نامه تعزيتى فرستاد براى عبد اللَّه بن حسن . هنگامى كه خودش و خانوادهاش را به عنوان اسارت به سوى منصور حركت دادند . ترجمهء متن نامه :
بسم اللَّه الرحمن الرحيم - نامهاى است به سوى خلف صالح و ذريه طيّبه از طرف برادرزاده و پسر عمويش - اما بعد اگر تو و خانوادهات تنها به اين مصيبت مبتلاشدهاى ، اما در حزن و اندوه و تأثر و شكستگى دل ، تنها نيستى - در اين قسمت من با شما شريك بودم و آنچه ، به شما وارد شده بر من هم وارد آمده است . نهايت من امر خود را به خدا واگذار كردم ، و آن چيزى كه به متقين وعده داده است ، و به ايشان در مصيبتها تعزيت و تسليت فرموده است ، و دستور صبر داده است ، چنان كه به پيغمبر خود نوح مىفرمايد :
وَ اصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنا
. « 1 » يعنى : اى نوح در مقابل حكم پروردگارت صبر كن ، زيرا تو زير نظر ما هستى .
و به پيغمبر ما مىگويد :
فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَ لا تَكُنْ كَصاحِبِ الْحُوتِ
« 2 » يعنى : اى پيغمبر ، صبر كن در مقابل حكم پروردگارت و مانند يونس نباش .
و نيز پيغمبر را خطاب مىكند ، ( در مصيبت حمزه ) :
وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِهِ
. « 3 » چون پيغمبر تصميم گرفته بود كه هفتاد نفر در مقابل حمزه ، از ايشان به كشد ، خدا به او مىفرمايد : اگر عقوبت كنى ، جز يكنفر نبايد عقوبت كنى ، و اگر صبر كنى بهتر است .
پيغمبر اكرم فرمود : صبر مىكنم .
و به داود مىگويد :
هامش
( 1 ) سوره طور ، آيهء 48 .
( 2 ) سوره قلم ، آيهء 48 .
( 3 ) سوره نحل ، آيهء 126 .