خاص بود ، از اين قاعدهء كلى مستثنى است : او در سالهاى 1322 و 1325 م . سفرائى به مصر فرستاد « 1 » .
گذشته از سفراى مغول ، كه به دربار شاهان مغربزمين فرستاده مىشدند ، و خود را با تشريفات اروپائى سازگار مىكردند ، ايلخانان بيش از همه با دربار قاآن در چين و مصر روابط ديپلماسى داشتهاند . دربارهء روابط ايلخانان با قاآن ، كه بيشتر جنبهء حقوقى و يا خويشاوندى داشت ، در جاى ديگر صحبت شده است . به اين ترتيب در اينجا فقط از هيئتهاى اعزامى به دربار سلاطين مملوك صحبت مىشود . يكى از اين هيئتها كه در سال 1284 م . اعزام گرديد 150 تن عضو داشت « 2 » . با آنكه مغولان خود هيچگاه هيئتهائى كه تعداد اعضاى آن اينطور زياد بود ، با ميل نمىپذيرفتند .
باتوجه به وضع بحرانى ميان دو كشور اعزام سفرا به دربار مملوك با مشكلاتى همراه بود ، حتى در راه براى سفراى مغول ايجاد دشوارى مىشد : اگرچه بهطور معمول مخارج فرستادگان ايلخان داده مىشد ( در سال 1284 م . روزانه 1000 درهم ) « 3 » ، اما در مورد اداى احترامات متداول نسبت به آنان كوتاهى مىگرديد . اگرچه در سال 1284 م . پيش از آنكه سفير عبد الرحمن سفر خود را آغاز كند ، به وى افتخار حمل چتر آفتابى داده شد ، اما پس از آنكه وى از رود فرات گذشت ، مصريان اين افتخار را از او سلب كردند « 4 » .
چون بيم آن مىرفت ، كه در ميان مردم ستمديدهء سوريه از ديدن سفراى مغولى تشنج ايجاد شود ، و به منظور جلوگيرى از انتشار اين خبر كه سلطان مملوك با دشمن سرسخت خود مشغول مذاكره است ، سفراى مغول حتى المقدور مخفى نگاهدارى مىشدند و فقط در طول شب اجازهء مسافرت داشتند « 5 » .
هامش
( 1 ) - ابو الفدا ج 5 : 354 ؛ 364 .
( 2 ) - مفضل ج 2 : 526 .
( 3 ) - مفضل ج 2 : 526 .
( 4 ) - مفضل ج 2 : 526 ص ب .
( 5 ) - مفضل ج 2 : 526 ؛ مقريزى / كاترمر ج 2 : 1 ، 52 ص ب ؛ ابن فوطى 424 ص ب ، 431 .