مواضع استتار وجوبى ضمير مرفوع متّصل
1 - امر حاضر مفرد مخاطب مثل افعل
2 - مضارع متكلم وحده ، مثل اوافق
3 - مضارع متكلم مع الغير مثل نغتبط
4 - مضارع مفرد مخاطب مثل تشكر
5 - اسم فعل امر مثل تراك به معناى اترك
6 - اسم فعل مضارع مثل اوّه به معناى أتضجرّ
7 - افعل تعجّب مثل ما احسن زيدا
8 - افعل تفضيل مثل هم احسن وجها
ضمير منفصل
1 - مرفوع مانند انا و نحن
2 - منصوب مانند ايّاى و ايّانا
در جايى كه اتّصال ضمير امكان داشته باشد ، منفصل آوردن جايز نيست ( مگر در ضرورت شعرى ) .
مواضع جواز اتّصال و انفصال ضمير
1 - در هاء سلنيه و شبه آن ( دو ضميرى كه اولى ضمير غير مرفوع و اخصّ است ) .
2 - ضميرى كه خبر يكى از افعال ناقصه است ، مانند كنته و كنت ايّاه .
3 - ضميرى كه مفعول دوّم افعال قلوب واقع مىشود ، مانند خلتنيه
موضوع نخست اجماعى و دو موضوع بعدى مورد اختلافنظر است .
هرگاه چند ضمير متّصل وجود داشت ، واجب است اخصّ مقدّم شود ، مانند الدّرهم اعطيتكه هرگاه دو ضمير متّصل از يك رتبه وجود داشت ، انفصال ضمير دوّم واجب است ، مانند ظننتك ايّاك .
در فرض مذكور اگر دو ضمير موردنظر ، غائب و داراى اختلاف در افراد و تثنيه و جمع باشند ، اتّصال ضمير دوّم جايز است .
هنگام اتصال ياء متكلّم به فعل ، واجب است ، نون وقايه بين آن دو فاصله شود ، مانند ضربنى . در مورد حرف من ، عن ، لدن ، ليت ، قد و قطّ نيز همينطور است .