تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ألفية ابن مالك ( فارسى ) — صفحة 397

مساهمون:

ص٣٩٧
استيناف ، حرف تقليل و ماء كافّه ، ماضى مجهول ، نايب فاعل ، مضاف اليه ، موصول مفعول دوّم اعطى ، متعلق به محذوف صله ، منصوب بنزع خافض ، عاطفه ، فعل و فاعل ، حال براى فاعل . چه‌بسا داده شده است به لفظ وصل ، آن حكمى را كه براى وقف است در نثر ( يعنى در موارد كمى در نثر ، با لفظ وصل ، برخورد وقفى شده است ) و بسيار است ( اعطاى حكم وقف به لفظ وصل ) در حالى كه منظوم و در قالب شعرى است .

چكيدهء بحث وقف

وقف اسم منوّن فاقد تاء ( سه وجه ) : 1 - تنوين منصوب تبديل به الف و حذف تنوين مرفوع و مجرور و اسكان آخر آن . 2 - حذف تنوين مطلقا . 3 - حذف تنوين و آوردن حرفى از جنس حركت ماقبل ، به‌جاى آن . نون اذن در حال وقفى ، تبديل به الف مىشود . واو و ياء متولّد از اشباع ضمّه و كسره در هاء ضمير ، هنگام وقف حذف مىشود مثلا خوانده مىشود رأيته اما الف در ضمير مفتوح باقى مىماند مثل رأيتها . ياء منقوص در حال نصب و هنگام وقف حذف نمىشود مانند اجب الدّاعى در حال رفع و جرّ هريك از اثبات و حذف آن جايز است مانند لكلّ قوم هاد و هادى . اثبات ياء منقوصى كه محذوف العين و يا محذوف الفاء است ، واجب است مانند هذا مرى .

وجوه وقف بر اسم متحرّك غير منوّن و فاقد تاء

1 - اسكان حرف آخر ، هو الغفور . 2 - روم و اداى حركت به صورت مخفى . 3 - اشمام ضمّه يعنى اشارهء ضمّه با لب . 4 - تشديد حرف آخر ، اگر همزه و حرف علّه نبوده و ماقبل آن متحرك باشد مثل جعفرّ .
ألفية ابن مالك ( فارسى ) — صفحة 397 | محمد بن عبد الله ( ابن مالك ) / على آل بويه