( يعنى شبيه به آن را نساز ) بر آنچه كه از آن ( غير ما ذكر ) حكايت شده است ( از عرب ) .
483
و فعل هذا الباب لن يقدّما * معموله و وصله به الزما
استيناف ، مبتدا ، اسم اشاره ، مضاف اليه ، بدل يا عطف بيان و يا نعت ، حرف ناصبه ، مضارع مجهول و الف اطلاق ، مضاف و مضاف اليه نائب فاعل جمله خبر ، عاطفه ، مضاف و مضاف اليه مفعول مقدّم ، متعلّق به وصل ، فعل امر و فاعل و الف منقلب از نون تأكيد خفيفه .
فعل اين باب تعجّب ، هرگز مقدّم نمىشود معمول آن بر آن و متّصل بودن معمول را به فعل تعجّب ، لازم بدان البتّه .
484
و فصله بظرف او به حرف جرّ * مستعمل و الخلف في ذاك استقرّ
عاطفه ، مضاف و مضاف اليه مبتداء ، متعلّق به فصل ، عطف به ظرف ، مضاف اليه ، خبر ، عاطفه ، مبتداء ، متعلّق به الخلف ، فعل و فاعل جمله خبر .
و فاصله شدن بين فعل تعجّب و معمولش ، به وسيلهء ظرف و يا حرف جرّ و مجرور ، استعمال شده است ( در كلام عرب ) و اختلاف رأى در آن فاصله شدن ، وجود دارد ( مانند و ما احسن فى الهيجاء لقاءها ) .
چكيدهء بحث تعجّب
تعريف تعجّب :
بزرگ شمردن امرى كه علّت آن معلوم نيست .
الفاظ تعجّب
1 - الفاظ موضوعه : ما افعل ، افعل .
2 - الفاظ غير موضوعه : مانند كيف ، سبحان اللّه .
شرط استعمال أفعل ، اين است كه قبل از آن ماى تعجّب به كار رود كه به نظر مشهور نكره و