خلاصه مقدمه
از آنجايى كه الفيه ابن مالك بهترين و نافعترين كتب منظومه در علم نحو است و تعليم و تعلّم آن در بسيارى از مدارس حوزههاى علميه و مدارس متداول بوده است و بر همين اساس شروح زيادى بر آن نوشتهاند ، اينجانب نيز خواستم خدمتى به ادبيات عرب كرده باشم و قدمى در اين راه برداشتم اميد است به حق محمد و آلش كه در اين ابيات اوليه هم درود بر او و آل او فرستاده شده ، مورد رضايتش واقع شود .
باب الكلام و ما يتألّف منه
8
كلامنا لفظّ مفيد كاستقم * و اسم و فعل ثمّ حرف الكلم
مبتدا ، خبر ، نعت ، جار و مجرور متعلق به عامل مقدر خبر براى مبتداى محذوف و يا نعت براى مفيد ، استيناف ، خبر مقدم ، عطف خبر دوم ، عطف ، خبر سوّم ، مبتداى مؤخر
كلام در نظر ما لفظ فائدهدار است مانند استقم و كلمات اسم و فعل و حرف هستند .
9
واحده كلمة و القول عمّ * و كلمة بها كلام قد يؤمّ
مبتدا ، خبر ، عطف ، مبتدا ، فعل فاعل جمله خبر ، عطف ، مبتدا ، متعلق به فعل بعدى ، مبتداى دوم ، حرف تقليل ، فعل مجهول و نايب فاعل جملهء فعليه محلا مرفوع خبر مبتداى دوّم و جملهء آن نيز محلا مرفوع خبر براى مبتداى اوّل
مفرد كلم ، كلمه است و قول اعمّ از كلام ، كلم و كلمه است و گاهى از كلمه معناى كلام قصد مىشود .