ميزان ( ترازوى اعمال ) و حساب
روز قيامت روزى است كه هر چه در گورهاست بر انگيخته مىشود ، و قرآن كريم در اين زمينه به تفصيل و آشكارا و اطمينانبخش سخن گفته است كه پس از بر پا شدن قيامت به اعمال بندگان خوب و بد رسيدگى مىشود و پس از محاسبه عدّهاى به بهشت و برخى به سوى جهنّم روانه مىشوند ، مثلا در سورهء واقعه مىفرمايد :
إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ لَيْسَ لِوَقْعَتِها كاذِبَةٌ خافِضَةٌ رافِعَةٌ إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا وَ كُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَةً فَأَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ ما أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ قَلِيلٌ مِنَ الْآخِرِينَ عَلى سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ . . .
« ياد كنيد هنگامى را كه واقع شود واقع شونده ( قيامت ) كه واقع شدن آن دروغ نيست ، عدّهاى را پست كننده است و برخى را بالا برنده ، هنگامى زمين كه سخت جنبانيده شود ، و كوهها بسيار ريز ريز شوند ، و چون غبارى پراكنده گردند ، و شما مردم سه دسته مىشويد ، يك دسته اصحاب دست راستند و چه حال خوشى دارند ! و دستهء دوّم اصحاب دست چپند و چه حال بدى دارند ! دستهء سوّم پيشى گرفتگان در ايمانند كه به رحمت حق و ورود به بهشت ، بر ديگران سبقت گيرند ، اينان مقرّبان درگاه خدايند ، جاى ايشان در بهشتهاى پر نعمت است ، آنان جماعتى از امم پيشين هستند و اندكى از آخرين امّت ، كه بر تختهاى بافته شده از زر و سيم بنشينند » 59 و دربارهء اين كه هر انسانى در آن روز با نامهء اعمالش محشور مىشود ، مى فرمايد :
وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً مَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا
هر انسانى را چون طوق بر گردنش مىنهيم و براى او در روز عملش را بيرون مىآوريم ، كه آن را گشوده شده ببيند ، گويند : بخوان آن را كه تو خود براى محاسبه آن كافى هستى ، هر كه هدايت يافت به