هامش
- وأو عمرو بن الحمق است ، وحديثي طويل است از ابن جبرئيل كه معاوية بن عماره مرفوع داشته كه بر جلالت قدر أو دلالت مىكند .
محمد بن عبداللَّه بن مهران به اسناد خود مىگويد كه : وقتي عمرو بن حمق بر رسول خداى درآمد ، وبا آن حضرت ببود ما شاء اللَّه ، ثمّ قال له رسول اللَّه : « ارجع إلى الموضع الّذي منه هاجرت » .
سپهر ، ناسخ التواريخ أمير المؤمنين عليه السلام ، 5 / 156 ، 157
پس از حديبيه نزد پيغمبر مهاجرت كرد . وگفته شده كه سال حجة الوداع ، اسلام آورد وأول أصح است ، صحبت پيغمبر را دريافت .
كمرهاى ، ترجمهء نفس المهموم ، / 62
واز نظر خصوصي شيعه ، شيخ كشى رحمه الله روايت كرده است كه : رسول خدا صلى الله عليه وآله عدهاى فرستاد وبه آنها فرمود : « شما راه را گم مىكنيد در فلان ساعت از شب . آنگاه از سمت چپ برويد . وبه مردى كه گوسفندانى دارد ، مىرسيد . از أو راه را بپرسيد وبه شما راه را نشان ندهد ، تا غذاى أو را بخوريد . أو براي شما كبشى سر بُرد وشما را اطعام كند وبرخيزد وراهنمايى كند . سلام مرا به أو برسانيد وبه أو اعلام كنيد كه من در مدينه ظهور كردهام . »
رفتند وراه را گم كردند ويكى از آنها گفت : « مگر رسول خدا صلى الله عليه وآله دستور نداد از چپ برويد ؟ »
واز چپ رفتند وبه آن مردى كه رسول خدا صلى الله عليه وآله گفته بود ، رسيدند وراهنمايى خواستند . وآن مرد كه عمرو بن حمق بود ، به آنها گفت : « پيغمبر در مدينه ظهور كرده است ؟ »
گفتند : « آرى . »
به آن ها پيوست ودر مدينه خدمت رسول خدا آن چه مقدر بود ماند . رسول خدا به أو فرمود : « به همان جا كه از آن هجرت كرده اى برگرد وچون أمير المؤمنين والى كوفه شد ، به أو پيوند . »
ونيز أو ، آغاز اسلام عمرو بن حمق را چنين نقل كرده است : أو شتردار بستگان خود بود كه همزمان رسول خدا صلى الله عليه وآله بودند . وچند تن از أصحاب رسول خدا به أو گذر كردند كه رسول خدا آنها را به دعوتي فرستاده بود واز نداشتن توشه ونداشتن راه به آن حضرت شكايت داشتند . فرمود : « به مردى زيباروى برخوريد وأو شما را خوراك دهد ونوشيدنى دهد وراهنمايى كند واز أهل بهشت باشد . »
ورود آن جمع را بر أو واطعام آن ها از گوشت شتر ونوشانيدن شير وورود بر رسول خدا كه بيعت واسلام اورا ذكر كرده .
كمره اى ، ترجمهء نفس المهموم ، / 61 - 62 ، 63
در اين جا سزاوار است ، به حال أو اشاره اى شود . قاضى نعمان مصرى گفته : يكى از أصحاب مهاجر پيغمبر ، وتابعانى كه رسول خدا بهشت را براي آن ها ثابت دانسته ودر خدمت على بودند ، عمرو بن حمق است .
كمره اى ، ترجمهء نفس المهموم ، / 136