لعن اللَّه حيث حلّ زياداً * وابنه والعجوز ذات البعول « 1 »
الزّنجاني ، وسيلة الدّارين ، / 223 - 224
هامش
( 1 ) - تعداد اين شهيدان بنابر آنچه كه مسعودى نقل مىكند ، سيزده نفر است ( مروج الذهب : 3 / 71 ) . بنابر رواياتى كه در دست داريم - گزارش مسعودى - شامل كمترين رقمى است كه دربارهء كشته شدگان بنىهاشم در كربلا گزارش شده است .
گزارش خوارزمي كه از قول ليثبن سعد آن را نقل كرده ، شامل أسامي چهارده شهيد مىباشد . ( مقتل الحسين ، 2 / 47 ) در گزارش ديگرى كه خوارزمي آن را به حسن بصرى نسبت مىدهد ، چنين مىگويد : « شانزده نفر از خاندان امام حسين همراه أو كشته شدند كه در روى زمين كسى همانند آنان نبود . » ( مقتل الحسين ، 2 / 46 - 47 )
« زيارة » منسوب به ناحيهء مقدسه ، شامل أسامي هفده نفر از بنىهاشم - به استثناى امام حسين - مىباشد . اين گزارش از حيث تعداد با گزارش شيخ مفيد موافق است .
شيخ مفيد مىگويد : « تعداد كساني كه از أهل بيت همراه امام حسين در حادثهء كربلا كشته شدند ، هفده نفر بود وامام حسينبن على هجدهمين نفر از شهيدان بنىهاشم مىباشد . » ( الارشاد ، 248 - 249 )
اين دو گزارش از نظر شمارهء شهيدان با گزارش طبري مطابقت دارند . ( الطبري ، 5 / 468 - 469 )
طبري تعداد شهيدان بنىهاشم را نوزده تن به شمار آورده . البتة با احتساب مسلم بن عقيل وأبو بكر بن علي بن ابىطالب وبيان داشته كه در كشته شدن أبو بكر بن على شك وترديد وجود دارد وبا اين حساب طبق گزارش طبري ، كساني كه شهادت آنان در كربلا از نظر وى به ثبوت رسيده ، هفده نفر خواهند بود . به اين ترتيب گزارش طبري در اينباره با رقم مندرج در زيارة وگزارش شيخ مفيد موافقت دارد واين هر سه گزارش ( زيارة ، شيخ مفيد وطبري ) با گزارش ديگرى كه خوارزمي از قول حسن بصرى نقل مىكند ، مطابقت وموافقت دارد . اين چنين است :
« همراه امامحسين ( سلام بر أو باد ) ، هفده نفر از افراد خاندانش به شهادت رسيدند . » ( مقتل الحسين ، 2 / 47 )
أبو الفرج أصفهاني بعد از آن كه أسامي شهيدان بنىهاشم را متذكر مىشود ، بيان مىدارد :
« تمامى كساني كه در روز « طف » از فرزندان أبو طالب به شهادت رسيدند ، بيست ودو نفر مىباشند . به استثناى كساني كه دربارهشان اختلاف است . » ( مقاتل الطالبيين ، 95 )
أبو الفرج در شمارش خويش ، امام حسين ومسلم بن عقيل را نيز جزو شهيدان بنىهاشم به شمار آورده است ، ولى مشخص ومسلّم است كه مسلم جزو كشته شدگان روز « طف » نبوده وپيش از حادثهء كربلا در كوفه شهيد شده است . با اين حساب ، تعداد شهيدان بنىهاشم - به استثناى امام حسين ومسلم بن عقيل - از نظر أبو الفرج أصفهاني بيست تن خواهد بود . -