استعمال حذف شد . وى غلام سكينه « 1 » يا غلام ثريا دختر علي بن عبداللَّه بن حارث بن اميّة الأصغر معشوقهء عمر بن أبي ربيعه شاعر بود . هم آوازش خوب بود وهم عود مىزد ودف مىنواخت . آهنگ وايقاع آواز را با قضيب موزون مىنمود . خود را آرايش مىكرد ولباس وظاهر خويش را آراسته ومرتب مىداشت .
ابتدأ خيّاطى مىكرد . براي فراگرفتن موسيقى به خدمت ابن سريج درآمد . امّا وقتي أستاذ طبع ظريف وآدابدانى وشيرين گفتارى غريض را ديد ومشاهده نمود كه به سبب زيبائى چهره وبرازندگى قامت مورد توجّه أهل مدينه واقع شده ، به كار شكنى عليه أو پرداخت وأو را از نزد خود طرد نمود . غريض ناچار نزد خداوندگاران خود - كه اورا براي آموختن موسيقى نزد ابنسريج فرستاده بودند - رفت واز علّت بدرفتارى ابن سريج وحسد أو واخراج خود ، نزد ايشان شكايت برد . بانوان أو گفتند : آيا مىتوانى نوحه هائى را كه براي كشتگان خويش مىخوانيم به آواز بخوانى ؟ گفت :
آرى . پس بيتهاى مرثيه را براي أو انشاد نمودند وغريض براي آنها آهنگ درست كرد وبا صداى خوب خود خواند . از آن پس به شغل نوحه سرائى در مأتمها ومجالس عزادارى پرداخت .
فريدنى ، برگزيدهء الأغانى ، 1 / 261
ابن سريج كيست ؟
أبو يحيى عبيداللَّه بن سُريج ( ف 98 ه ق ) هنرمندى إيراني الأصل از موالى قريش
هامش
( 1 ) - [ نص اين جمله اين است : « وأنّ سكينة بعثت إليه مملوك لها يُقال له عبد الملك ، وأمرتهُ أن . . . » ، چندنكته قابل توجّه است : اين سكينه كيست ؟ منسوب به چه كسى مىباشد ؟ كه غلامي به نام عبد الملك داشته واورا تربيت كرده است ؟ ! در شرح حال عمر بن أبي ربيعه كتاب الأغانى ( ط دار الثقافة ) ، 1 / 199 ، مطلبي با عنوان عمر والثريا ذكر شده است . اين ثريا دختر علي بن عبداللَّه بن الحارث بن أمية الأصغر بن عبد شمس ابن عبد مناف ودلباختهء عمر بوده است ، وغلامي به نام عبد الملك ملقب به غريض مغنى را تربيت كرده وبه أو نوحه سرايى ومرثيه خوانى در مورد كشته شدگان جنگ حرّه در زمان يزيد بن معاوية لعنة اللَّه عليهما ياد داده است . 1
1 . الأغانى ( ط دار الثقافة - بيروت ) ، 1 / 200 ]