هامش
- سيد سجاد فرمود : « مرا نيز برادرى بود . أو را على الحسين گفتند وأو را لشكريان بكشتند . »
ابن زياد گفت : « بلكه أو را خداى كشت . »
فقال :اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها 1 .فرمود : « خداوند مىميراند نفوس را ، گاهى كه مرگ ايشان فرا رسيده وآن را كه زمان فرا نگشت ، در خوابگاه خويش بياسوده . »
ابن زياد در خشم شد وگفت : « سخت جرى 2 وجسورى در پاسخ من ! »
وفرمان داد كه أو را بيرون بريد وگردن بزنيد . زينب آسيمهسر وآشفتهخاطر گشت .
فقالت : يا ابن زياد ! حسبك من دمائنا واعتنقته وقالت : واللّه لا أفارقه ، فإن قتلته فاقتلني معه .
فرمود : « اى پسر زياد ! هنوز كافى نيست تو را چند كه خون ما بريختى ؟ »
ودست را به گردن أو چنبر كرد وفرمود : « سوگند به خداى ، از وى جدا نشوم . اگر خواهى كشت أو را ، مرا نيز با أو بكش . »
ابن زياد به جانب أو نگريست :
وقال : وا عجبا للرّحم ! واللّه إنّي لأظنّها تودّ أن أقتلها دونه . دعوه ، فإنّي أراه لما به مشغول .
گفت : « شگفت استوار است اين علاقة وپيوند خويشاوندى . سوگند به خداى چنان مىدانم كه زينب دوست مىدارد كه به جاى على أو را مقتول سازم . دست باز داريد از على وأو را باز گذاريد كه بدان چيز كه من نگرانم ، اشتغال دارد . »
فقال عليّ بن الحسين لعمّته : اسكتي يا عمّة ! حتّى أكلّمه ، ثمّ أقبل إلى ابن زياد فقال : أبالقتل تهدّدني ؟
يا ابن زياد ! أما علمت أنّ القتل لنا عادة وكرامتنا الشّهادة ؟
سيد سجاد فرمود : « هان اى عمه ! خاموش باش تا من پاسخ گويم . پس روى به ابن زياد آورد وفرمود : اى پسر زياد ! ما را به قتل بيم مىدهى ؟ مگر ندانستهاى كه قتل عادت ما وبزرگوارى ما در شهادت ما است ؟ »
فقال له : إن كان بينك وبين هؤلاء النّساء رحم ، فأرسل معهنّ من يؤدّيهنّ ، فقال : تؤدّيهنّ أنت . وكأنّه استحيى .
ديگر باره سيد سجاد عليه السّلام فرمود : « اگر در ميان تو واين زنان علاقهاى است از رحم وخويشاوندى ، كسى را بگمار تا ايشان را به منزل رساند . »
از اين سخن ، ابن زياد شرمگين شد وگفت : « تو ايشان را به منزل مىرسانى . »
در اين وقت عوانان را فرمان داد تا علي بن الحسين عليهما السّلام وأهل بيت را از نزد أو بيرون بردند ودر خانهء نكوهيدهاى كه در پهلوى مسجد جامع بود ، جاى دادند . زينب فرمود :
لا يدخلنّ عليّ عربيّة إلّا أمّ ولد ومملوكة ، فإنّهنّ سبين وقد سبينا .
يعنى : « به نزديك من حاضر نشود زنى ، مگر أم ولد ومماليك ؛ چه ايشان اسيرانند وما نيز اسيرانيم . »
صاحب عوالم از امالى صدوق حديث مىكند كه : « زيد بن أرقم چون بر ابن زياد اعتراض آورد كه لب و -