هامش
- وقالت : يا أبه ! استسلمت ( 2 ) للموت ، فإلى من اتّكلنا ؟
عرض كرد : « اى پدر ! تن به مرگ دردادى . ما به كدام كس پناهنده شويم ؟ واتكال از چهكس جوييم ؟ »
حسين عليه السّلام بگريست .
وقال : يا نور عيني ! كيف لا يستسلم للموت من لا ناصر له ولا معين ؟ ورحمة اللّه ونصرته لا تفارقكم في الدّنيا ولا في الآخرة ، فاصبري على قضاء اللّه ولا تشكي ، فإنّ الدّنيا فانية والأخرة باقية .
فرمود : « اى روشنى چشم من ! چگونه تن به مرگ درندهد كسى كه يار وياورى ندارد ؟ همانا رحمت ونصرت خداوند در دنيا وآخرت از شما جدا نخواهد بود . پس صبر كن وشكيبا باش بر حكم خدا وبه شكوى ( 3 ) زبان مگشا ! چه اين دنيا دار فانى است وآخرت سراى جاودانى . »
آنگاه سكينه را بر سينهء مبارك بچفسانيد واين شعر قرائت فرمود :سيطول بعدي يا سكينة فاعلمي * منك البكاء إذا الحمام دهاني ( 4 )
لا تحرقي قلبي بدمعك حسرة * ما دام منّي الرّوح في جثماني ( 5 )
وإذا قتلت فأنت أولى بالّذي * تأتينه يا خيرة النّسوان ( 6 )فقالت : يا أبة ! ردّنا إلى حرم جدّنا . فقال : هيهات « لو ترك القطاء لنام » . وبدين شعر تمثّل فرمود :لقد كان القطاة بأرض نجد * قرير العين لم يجد الغراما
تولّته البزاة فهيّمته * ولو ترك القطا لغفا وناماسكينه عرض كرد : « اى پدر ! ما را به سوى مدينه كه حرم جد ماست بازگردان . »
آن حضرت به اين مثل عرب تمثّل جست ، فرمود : « اگر مرغ قطا را دست بازمىداشتند ، در آشيان خود آسوده مىخفت . »
( 1 ) . مقنعه ( به كسر ميم وفتح نون ) : پارچهاى كه زنان سر خود را با آن پوشند .
( 2 ) . استسلمت ، به كسر همزه به صيغهء ماضي وبه فتح آنكه در أصل ءاستسلمت بوده باشد ، هردو صحيح است .
( 3 ) . شكوى : گلايه .
( 4 ) . اى سكينه ! بدان كه پس از مرگ من گريهء تو به درازا مىكشد .
( 5 ) . تا جان در بدن دارم دل مرا با أشك حسرتت آتش نزن .
( 6 ) . اى بهترين زنان ! هنگامى كه كشته شدم تو به گريستن سزاوارترى .
سپهر ، ناسخ التواريخ سيد الشهدا عليه السّلام ، 2 / 360 - 361
پس ديگرباره أهل بيت را وداع گفت ، فرمود :
يا زينب ! يا أمّ كلثوم ! يا سكينة !
أهل بيت همگان با حال آشفته وجگرهاى تفته وخاطرهاى خسته ودلهاى شكسته در نزد آن حضرت فرآهم آمدند . در خاطر هيچ آفريدهاى صورت نبندد كه ايشان به چه حال بودند وهيچ آفريده نتواند كه صورت حال ايشان را تقرير يا تحرير ( 1 ) نمايد . بالجملة ، ايشان را وداع گفت وبه صبر وسكون وصيت فرمود وفرمان داد تا جامهاى كه درخور اسيرى باشد ، درپوشند . -