هستيد كه براي شما مشخص كردهام ، وبدانيد كه جلوداران جمعيت جاسوسان آنان وجاسوسان جلوداران ، آنها هستند كه براي اطلاع بر دشمن فرستاده مىشوند ، پس وقتي كه از بلاد خود بيرون شديد وبه سرزمين دشمن نزديك ، پس غفلت نكنيد از اين كه اشخاصى را جلو بفرستيد كه شكاف كوهها ولاي درختان ومخفيگاهها از هر طرف را جستجو كنند ، كه مبادا دشمن ، شما را فريب بدهد ، يا در كمين شما قرار گيرد ، ولشكر را به راه نياندازيد مگر از طرف صبح تا شب وآمادگى كامل ، كه اگر گروهى به شما حمله آوردند يا مكروهى شما را فرا گرفت خودتان را قبلا مجهز وآماده كرده باشيد . سپس به دنبال اين عبارت ، جملهء أول سخن بالا ، مىآيد : فإذا نزلتم . . . أو أمن ، وبعد مىفرمايد : شما را از تفرقه وجدايى بر حذر مىدارم ، پس اگر خواستيد به جايى فرود آييد ، با هم فرود آييد وهر گاه بخواهيد كوچ كنيد به اتفاق كوچ كنيد وموقعى كه شب شما را فرا گرفت وفرود آمديد ، لشكر خود را در حصار نيزه وسپرها قرار دهيد پس آنها كه در أطراف لشكر نصب كردهايد به جاى مدافعان وتيراندازان خواهند بود ، آرى اين كار را انجام دهيد تا شما را غفلت فرا نگيرد وفريب دشمن را نخوريد زيرا هيچ قومي در شب يا روز ، لشكر خود را در احاطهء نيزهها وسپر قرار نداد مگر اين كه گويى لشكر در دژهاى محكم قرار گرفته است ، لشكرتان را خودتان حراست كنيد ، تا هنگام صبح جز اندكى نخوابيد يا فقط چرتى بزنيد كه چشمتان گرم شود وپيوسته چنين باشيد تا با دشمن روبرو شويد ، هر روز كسى را بفرستيد كه مرا از حالتان آگاه كند زيرا من به سرعت در پى شما مىآيم ، البتة آنچه خدا مىخواهد همان مىشود ، آرامش خود را در جنگ حفظ كنيد وعجله نداشته باشيد مگر پس از اتمام حجت وفرصت دادن به دشمن ، تا من به شما نرسيدهام جنگ نكنيد مگر ، فرمان من به شما برسد ويا اين كه دشمن آغاز به حمله كند ، ان شاء اللَّه . »
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 645
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٦٤٥