تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 430

مساهمون:

ص٤٣٠
برترى پيدا مىكند كه خود ، خويشتن را از أو بالاتر مىداند وهمين تصور أو را مىآزارد ومايهء خشم أو مىشود ، بنا بر اين ، حميّت از لوازم تكبّر است ، صاحبان اين صفت ناپسند را از باب استعاره أبناء وفرزندان خوانده است زيرا همچنان كه فرزندان پيوسته با مادرانشان مىباشند اينان نيز هميشه ملازم با اين صفت هستند چنان كه گويا در أصل وريشه از آن به وجود آمده‌اند ، واين گروه با انجام دادن گناهان وداشتن صفات ناپسند وانحراف از راه حق ، خيالات نادرست شيطان را بر كرسي صحت ودرستى نشاندند . ( 43608 - 43606 )

وإخوان العصبيّه ،

در معناى كلمهء اخوان ، دو احتمال وجود دارد : الف - بطور استعاره براي عصبيّت برادرانى ذكر كرده است چنان كه براي حميت فرزندانى ذكر كرد ومنظور ، صاحبان ودارندگان اين صفت ناپسند مىباشد . ب - منظور از برادران كساني باشد كه ميان خود عقد اخوت بسته وتعهد كرده‌اند كه زير بار حق نروند ودر برابر آن كبر وگردنكشى كنند . ( 43613 - 43609 )

فرسان الكبر والجاهلية ،

در اين عبارت نيز دو احتمال است : 1 - اين كه فرسان يعنى أسب سواران ، استعاره از كساني باشد كه متّصف به صفت كبرند ومرتكب گناهان مىشوند . 2 - احتمال ديگر آن است كه بدون استعاره ، مراد از آن ، دارندگان صفت ناپسند كبر باشد . ( 43624 - 43614 )

حتى . . . الجلّى ،

اين جمله ، نتيجهء سخن پيشين امام است كه سوگند ياد كرد وفرمود : شيطان تير گمراهى خود را به سوى شما در كمان نهاده وبه جانب شما نشانه رفته واز نزديك به شما تير افكنده تا آخر . جامحه ( گردن كشان ) را براي گنهكاران وكساني كه سر از أطاعت بر مىپيچند استعاره آورده است .