محسوس دنيا سبب انس گرفتن آدمي به آن مىشود واين ارتباط نزديك به دنيا انسان را به آن مغرور واز غير آن غافلش مىسازد ، ولازمهء آن ، پيدا شدن اطمينان كامل به أمور دنيوي ومستى وبيهوشى وسرانجام افتادن در درهء هلاكت است كه ديگر نه پشيمانى سود دارد ونه لغزشها جبران مىشود .
اگر چه ياد مرگ خود به تنهايى سبب پند ونصيحت وبىعلاقگى آدمي نسبت به زندگانى دنيا مىشود ليكن شرح حال وخصوصيات انساني كه مرگش فرا رسيده وروى دستها به سوى گورستان برده مىشود ، وسرانجام أو ، در بيان اين مطلب رساتر است زيرا هر كدام از اين خصوصيات با قطع نظر از مرگ مورد انزجار ونفرت طبع آدمي ، مىباشد ، اما با همراه بودن مرگ كه خود ، دردآور ومكروه طبع است در پند آموزى وتوجه انسان به آخرت مؤثرتر خواهد بود .
( 42193 - 42167 ) 3 - دستور سوم كه در اين خطبه به عنوان وصيت براي مردم صادر فرموده ، آن است كه به منظور آباد كردن منزلهاى آخرت كه وعدهگاه آنهاست وبه آباد ساختن آن مأمور شدهاند بر يكديگر سبقت بگيرند وآباد كردن سراى آخرت با كارهاى نيك انجام پذير است كه مطابق فطرت وسنتهاى الهى است وكمالات نفساني را مىافزايد ، خلاصهء معنا اين كه با حفظ نظام شرع وتداوم بر كارهاى نيك وانجام عبادات وبه دست آوردن كمال روحي ومعنوي ، براي آباد ساختن منزلهاى آخرت خود از يكديگر پيشى بگيرند ، چنان كه خداوند متعال در قرآن به اين مطلب اشاره فرموده است :
« وَسارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ
« 4 » » ودر آيهء ديگر نيز به اين امر ، تشويق وترغيب كرده است :
« وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ
« 5 » » وجز اينها از آيات .
Footnote
( 4 ) سوره آل عمران ( 3 ) آية ( 132 ) يعنى : بشتابيد به سوى مغفرت پروردگار خود وبه سوى بهشتى كه همهء آسمانها وزمين را فرا گرفته ومهيّا براي پرهيزگاران است .
( 5 ) سوره انعام ( 6 ) قسمتى از آيهء ( 31 ) يعنى : . . . وهمانا سراى ديگر ، أهل تقوا را نيكوتر است ، آيا نمىانديشيد .