مقامشان پسنديده ، ايشان در حالي كه به مناجاة با خدا نسيم عفو وبخشش را احساس مىكنند ، گروگان نيازمندى به فضل وكرم خداوند وأسير تواضع وفروتنى در برابر عظمت وبزرگوارى أو هستند ، بسيارى اندوه دلها وكثرت گريه ، چشمهاى آنان را مجروح كرده است ، براي هر درى كه راه رغبت وتوجه به سوى خداست آنان را دست كوبندهاى است ، از كسى درخواست مىكنند كه سختى وتنگدستى براي أو معنا ندارد وخواستار از أو نوميد نمىشود ، اكنون به خاطر خود به حساب خويشتن برس كه نفوس ديگر ، حسابرسى غير از تو دارند . »
[ شرح ]
( 52695 - 52673 )
ان اللَّه سبحانه . . . بعد المعاندة ،
براي روشن شدن اين فرمايش امام نخست بايد به معناى ذكر وفضيلت وفايدهء آن اشاره شود ، امّا معناى آن ، از برخى موارد چنان معلوم مىشود كه ذكر به معناى قرآن است ،
« وَهذا ذِكْرٌ مُبارَكٌ أَنْزَلْناهُ
« 3 » » كه مراد قرآن است ، وبعضي گفتهاند مراد از ذكر ، حمد وستايش وتسبيح وتكبير وتهليل وثناى خداوند است .
ارزش وفضيلت ذكر در قرآن : در موارد بسيارى از اين كتاب شريف ، خداوند امر به ذكر فرموده است كه از جملهء آنها :
الف -
« فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ
« 4 » » .
ب -
« اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً
« 5 » . » ج -
« فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ
« 6 » . »
هامش
( 3 ) سوره أنبياء ( 21 ) آية ( 49 ) ، يعنى : واين قرآن كتابي است با اندرز وتشكر وبركت بسيار كه ما آن را ( براي هدايت وسعادت خلق ) فرستاديم .
( 4 ) سوره بقره ( 2 ) آية ( 151 ) ، يعنى : پس مرا ياد كنيد تا من نيز به ياد شما باشم . بقيه آية :أَ فَأَنْتُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ.
( 5 ) سوره احزاب ( 33 ) آية ( 41 ) ، يعنى : خداى را با فراوانى ياد كنيد .
( 6 ) سوره بقره ( 2 ) آية ( 98 ) ، يعنى : هر گاه از عرفات باز گشتيد به ياد خدا بپردازيد .