( 38381 - 38378 )
6 - لطيف لا يوصف بالخفاء :
واژه لطيف گاهى به چيزى كه جنس آن نازك وملايم باشد گفته مىشود وگاهى به چيزى كه ريز وكم حجم است اطلاق مىگردد ودر هر دو صورت مستلزم خفا وناپيدايى است وگاهى منظور از آن جسمي است كه خالى از رنگ بوده ونيكو ساخته شده باشد ، وخداوند متعال منزّه است از اين كه هيچ يك از اين معاني بر أو اطلاق شود ، زيرا اينها همه از لوازم جسميّت ومكان است بنا بر اين تنها به دو نظر مىتوان خداوند را لطيف ناميد :
اوّل - از نظر تصرّف واستيلاى پنهانى است كه خداوند بر ذوات وصفات دارد ، وبطور ناپيدا أسباب لازم را براي نفوس فرآهم وايجاد مىكند تا براي افاضه كمالات خود آماده شوند .
دوّم - خداوند متعال لطيف است ، زيرا منزّه است از اين كه ذات با عظمت أو مورد رؤيت قرار گيرد وبا چشم سر ديده شود .
( 38393 - 38390 )
7 - رحيم لا يوصف بالرّقة :
اين سخن مبتنى بر تنزيه حق تعالى است از اين كه رحمت أو مانند رحم وشفقت ما باشد ، زيرا ترحّم ما ناشى از رقّت ودلسوزى وانفعال نفساني است وما در باره اين كه خداوند چگونه بر بندگانش رحيم است پيش از اين سخن گفتهايم .
( 38401 - 38394 )
8 - تعنو الوجوه لعظمته وتجب القلوب من مخافته :
زيرا أو براي هر موجود وممكنى معبود مطلق است ، وذات با عظمت يگانهاى است كه به طور اطلاق سزاوار اين است كه همه در برابر أو خوار وفروتن باشند ، ودلها همگى از هيبت أو ترسان وهر كدام به اندازهاى كه اين عظمت را درك مىكند از حشمت وجلال أو لرزان باشد .