دماغش را بليسد . أو پدر چهار أمير وحاكم است وبزودى امّت پيامبر ( ص ) از دست أو ، وفرزندانش روز سرخى را خواهند ديد . ( روز سرخ كناية از خون وخونريزى است وامام پيش بيني مىكرد ، كه بدست مروان حكم وفرزندانش به زمين خواهد ريخت ) » .
[ شرح ] ( 11846 - 11767 )
پس از آن كه امام ( ع ) بيعت با مروان را نپذيرفته ورد كرد ؛ دليل عدم بيعت با وى را به اين تعبير كه « دست أو دست يهودي است » فريب ونيرنگ ذكر كرد ، زيرا طبيعت يهود ، ناپاكى ، فريب ونيرنگ است ، وآن گاه اين كناية را بدينسان تفسير كرد كه اگر با دستش اعلام وفادارى كند با فريب « نشيمنگاهش » آن را نقض مىكند . كلمه « سبّة » را به قصد توهين مروان به كار برده است ، چه فريب ونيرنگ از زشتترين خصلتهاست . نسبت دادن مروان ، به « سبّة » سزاوارترين تعبير در بارهء وى مىباشد . اين گونه تشبيهات ونسبتها در كلام عرب رايج است .
روزى متوكّل از شاعر خود أبو العيناء پرسيد . چه وقت مردم را مىستايى ويا بدگويى مىكنى ؟ جواب داد وقتي كه كارهاى نيك ويا زشتى انجام دهند . سپس به متوكّل گفت : خداوند متعال از هر كس كه خوشنود بوده آن را ستوده است وفرموده :
وَوَهَبْنا لِداوُدَ سُلَيْمانَ *
« 1 » واز آن كه ناراضى بوده مذمّت كرده ، وفرموده است :
زنيم ، منظور از « زنيم » در آيهء كريمهء :
عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِكَ زَنِيمٍ
« 2 » ؛ فرزند نامشروع است .
أمير مؤمنان ( ع ) براي مروان حكم در اين كلام سه خصوصيّت بشرح زير پيشبينى كرده است .
1 - بزودى مروان پيشواى مسلمين شود ، ولى مدّت امارت وفرمانروايى أو
هامش
( 1 ) سورهء ص ( 38 ) آية ( 44 ) : ( أيوب ) چه نيكو بندهاى بود كه دائم رجوع وتوجهش به ما بود .
( 2 ) سوره قلم ( 68 ) آية ( 13 ) : با اين همه ( عيب باز ) متكبرند وخشن با آن كه حرامزادهء بىاصل ونسبند .