زهرا ( سو على ( ع ) و حسنين ( ع ) به صحرا رفت كه بر آن قوم نفرين و لعنت كند ، ترسايان بترسيدند و از مباهلت باز ايستادند و طلب صلح كردند و جزيت قبول كردند . ( ر ك : تفسير كشف الاسرار ، ج 2 ، ص 147 ) )
شرح
( 3 ) اشاره است به : « لا سيف الّا ذو الفقّار و لا فتى الّا علّى » كه در جنگ احد از قول پيك وحى بيان شده است و در وصف جوانمردى و شجاعت على ( ع ) مىباشد .
ذو الفقار : نام شمشير منبه بن حجّاج ( يا عاص بن منبه ) است كه به روز بدر كشته شد ، و آن شمشير را رسول خدا ( ص ) براى خويش برگزيد و سپس آن را در غزوهء احد به على ( ع ) عطا فرمود ، گفتهاند كه چون بر پشت ذو الفقار خراشهاى پست و ناهموار بود ، آن را بدين نام خواندند . بعضى اين شمشير را دو دم و دو شاخه دانستهاند . ( فرهنگ معين ) )
( 4 ) روح الامين : جبرئيل ( در قرآن آمده است : نزلت به روح الامين ) )
( 5 ) اشاره است به حديث نبوى : « مثل اهل بيتى كمثل سفينة نوح من ركبها نجى و من تعلّق بها فاز و من تخلّف عنها غرق »
( ر ك : الذخائر العقبى ، محب الدين طبرى ، چاپ مصر ، ص 20 )
اين حديث بدين صورت نيز نقل شده است : « مثل اهل بيتى مثل سفينة نوح من ركبها نجى و من تخلّف عنها غرق ( بحار الانوار ، ج 17 ، ص 76 ) )
( 6 ) آية الكرسى : آياتى است كه از آيهء 256 از سورهء بقره آغاز مىشود به صورت : « اللّه لا إله الا هو الحىّ القيّوم لا تأخذه سنة . . . تا « اولئك اصحاب النار هم فيها خالدون . »
ظاهراً در اين جا ، نظر شاعر به قرآن مجيد است و آيات مباركات آن . )
( 7 ) ظاهراً ناظر است به اسامى سلاطين ترك نژاد غزنوى : سبكتگين و آلبتگين و غيره كه ديگر نبايد نام شاه غزنوى و اجداد او را بر زبان آورد .
تكين يا تگين در لغت تركى به معنى زيبا و خوش تركيب و شجاع است . )
( 8 ) شاعر به خلفاى ستمكار بنى العباس نظر دارد كه جز به فسق و ظلم نپرداختند . )
( 9 ) اشاره است به دو پهلوان از سران قريش و از مخالفان اسلام كه در سال پنجم هجرت به دست على ( ع ) به قتل رسيدند : عمرو بن عَبدوَد و عَنتر . )
( 10 ) ر ك : به شمارهء 3 )
( 11 ) اشاره دارد به حديثى كه رسول اكرم ( ص ) در مورد على ( ع ) فرمود : « ما بعثئه فى سرّية الّا رأيت جبرئيل عن يمينة و ميكائيل عن يساره و ملكاً امامه و سحابة تظّله حتّى يعطى اللّه عزّوجل حبيبى النصر و الظفر . . . » ( امالى ابن الشيخ « شيخ طوسى » ص 321 - بحار الانوار ، ج 21 ، چاپ جديد ص 153 ) )
( 12 ) اشارتى است به آيهء : « الّا تنصروه فقد نصره اللّه اذ اخرجه الّذين كفروا ثانى اثنين اذ هما فى الغار اذ يقول لصاحبه لا تحزن انّ اللّه معنا . . . ( بخشى از آيهء 40 سورهء توبه ) و مربوط است به هجرت رسول