گردانيدند و هريك از ايستادگان بارگاه عرش اشتباهش را نيز به خلع فاخره و اثواب نادره مبتهج و مفتخر ساخته ، يكانيكان را « على تفاوت درجاتهم » به حظّ اوفر رسانيدند . آنگاه به منازل و مساكن مفرده مراجعت نمودند و تا زمان ورود فرمان واجب الاذعان در هر چند روز مثل اين مجلس جشنى ملوكانه تمهيد داده به صيقل صحبت زنگ ملال از خاطر پركلان مىزدودند و هر روزه نوّاب محمّد خان به خدمت همايون مشرّف گرديده از خدمتكارى دقيقهاى مهمل نمىگذاشت .
108 گفتار در توجّه نوّاب همايونى به درگاه برگزيدهء بىچونى و بيان كيفيت قران نيّرين ، يعنى وقوع ملاقات آن دو پادشاه از جانبين
وصول نوّاب همايونى به دار الملك ايران چون از نوادر اتفاقات و امرى واجب الانها مىنمود ، لاجرم محمد خان - چنانچه سابقا مذكور گرديد - بعد از استماع ورود و نزول وى به دار الملك نيمروز ، كيفيّت توجّه آن پادشاه به پايهء سرير عرش نظير بر نهج وقوع ارسال فرمود و فرستادهء محمول اين خبر در دار السلطنهء قزوين به تلثيم سرير خلافت استسعاد يافته عريضهء محمد خان را به هنگام وجدان فرصت به نظر كيميا اثر پادشاه سكندر فرّ رسانيد . بعد از اطّلاع بر اين واقعهء غريب الاوضاع خسروآراى مقرّبان و اعيان حضرت را طلب داشته در طرز سلوك اين واقعه قرعهء مشورت بر صحايف خاطر ايشان كشيده و هريك را آنچه به خواطر رسيد در اين باب معروض داراى ملكآراى مىگردانيدند ، تا آنكه به لفظ دربار گهرنثار ، بيت :
همچو سلك گسسته از پى هم * خاطرش لؤلؤى ثمين انداخت
كه به نوعى در استرضاى رضاى تام و انجاح مطالب و مقاصد اين مهمان نورسيده بايد كوشيد كه بعد اليوم ذكر آن زينت مجالس ملوك آفاق باشد و تا تدارك فوات [ 227 ب ] مقاصدش به عمل نيايد ، همت والانهمت بر مسند اقتدار متمكّن نگردد ، و اين امور بر ذمّت همت اولو المكنت فرض عين و عين فرض است ، و از محاسن آداب ملوك و غير ملوك آن است كه بنى نوع را در حالت اقتدار مهما امكن از مضيق غبن روزگار به فضاء خوش هواى سعت فراغ خاطر رسانيده بر مسند كامرانى متمكّن گردانند ، و اگر دانسته در اين باب مسئلتى شعار خويش سازند از مهب اقتدار پادشاه توانا ، عمّ نواله ، صرصر غبن