صدقات و بذل و بخشش فكر كن و دربارهء توسلاتش كه با همهء فصاحت و بلاغتى كه دارد كه حكايت از خضوع و خشوع آن حضرت در پيشگاه خدا مىكند و به عجز و نالهاش تفكر كن و همچنين ايستادن آن حضرت را در محضر خدا - با همهء طاعت فراوانش - نظير گنهكاران و اعتراف به گناهان براى بخشش و گريه و زارى و بىتابى و دل شكستگى از ترس و خشيت الهى و بيم و هراسش را ببين ، تمام شب او مشغول ذكر خدا و پيشانى بندگى بر خاك مىساييد در حالى كه به تقديس پروردگار و مناجات خداى تعالى مشغول بود ، خدا را مخاطب قرار مىداد و در خانهء او را مىكوبيد و خود را در محضر خدا مىديد و از همه چيز رو مىگردانيد و تنها به درگاه او متوجه بود ؛ از دنياى دون بريده و از اين پيكر بشرى جدا شده ؛ جسمش در زمين به حال سجده افتاده و روحش به ملأ اعلى پيوسته بود و چون آيات عذاب را تلاوت مىكرد چنان به خود مىپيچيد كه گويا مقصود آيه ، اوست در حالى كه آن بزرگوار بدور از عذاب الهى و مبرّا از آن است . آرى در حالات آن حضرت امورى عجيب و حالاتى غريب مشاهده مىكنى ؛ مىبينى كه وجودش در پيشگاه خدا مقرب بوده و يقين پيدا مىكنى كه هرگز شك و ريبى در او راه نداشت و معرفتش چون كسى بود كه حجابها بر طرف شده و درهاى معرفت به روى او گشوده و اين همه ميوهء آن درخت است ، همچنان كه اين يكى از ده گوهر و اين نطفهء پاك از آن چشمهء جوشان است و اين پديده و تازهاى از آن كهن و قديم مىباشد و به حق اين درّ گرانبها ، از آن درياى متلاطم است و اين ستارهء تابان از آن ماه فروزان است و اين شاخهء سر برآورده از آن اصل ثابت و استوار مىباشد و اين نتيجه و حاصل آن مقدمه است و براستى اين جانشين محمد ، على ، حسن ، حسين و فاطمهء مجلله و معظّمه است ، اين است اصل و نسب پاك امام زين العابدين عليه السلام . . . » « 1 »
( 1 ) علامهء محقق اربلى به برجستهترين صفات امام سجاد عليه السلام ، كه
هامش
( 1 ) كشف الغمه : حالات امام على بن الحسين عليهما السلام .