( 1 )
38 - زركلى
خير الدين زركلى مىگويد : « على بن حسين بن على بن ابى طالب هاشمى قرشى ، ابو الحسن ملقّب به زين العابدين چهارمين امام - از نظر شيعه اماميه - از دوازده امام و يكى از كسانى كه در حلم و پارسايى ضرب المثل است و به او « على اصغر » مىگويند تا از برادرش على اكبر « 1 » مشخص گردد . » « 2 »
( 2 )
39 - احمد محمود صبحى
دكتر احمد محمود صبحى مىگويد : « اين همان على بن حسين است كه وارث امامت وى از طريق انتساب به فاطمهء زهرا ( ع ) بوده و براى شيعه راه رهبرى معنوى را ترسيم كرده است و تشيع را با اندوهى دائمى و گريهء مداوم بر امام حسين تربيت كرده و همواره در حال عبادت بوده از اين جهت ، به لقب سجاد و زين العابدين مشهور شد و چون به پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله - و از طرفى به كسرى - پادشاه ايران - منتسب بود ، ابن الخيرتين ، گفتند . » « 3 »
در اينجا لازم است كه اندكى توقف كنيم و دربارهء گفتههاى دكتر احمد صبحى به بحث و بررسى بپردازيم ؛ او مىگويد : امام زين العابدين ( ع ) امامت را از جهت انتساب به جدهاش فاطمهء زهرا ( ع ) بانوى زنان جهان به ارث برده است ، اين مطلب درست نيست زيرا كه امامت هرگز به خاطر وراثت نبوده و يك عمل موروثى نيست بلكه تنها از راه نصّ ميسّر است و آن هم به دست خداى تعالى است ، اوست كه هر كه را از بندگانش مصلحت بداند از كسانى كه بطور فراوان از خصلتهاى نيك و صفات و الا برخوردارند براى اين مقام بلند انتخاب
هامش
( 1 ) احتمالا كسانى كه على اصغر گفتهاند در مقايسه با جدش امام امير المؤمنين باشد ، اگر نه آن حضرت از نظر محققان اسلامى بخصوص شيعه « على اوسط » است ، نه على اصغر - م .
( 2 ) الاعلام : 5 / 86 .
( 3 ) نظريّهء الامامه : ص 307 .