تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جهانگشاى نادرى ( فارسى ) — صفحة 614

مساهمون:

ص٦١٤
( 673 )

ص 137 ، سطر 6 : مطار

[ م طا ر ] ( اسم مكان ) . محل پريدن ، محل طيران . « 1 » ( از اقرب الموارد ) . ( 674 )

ص 137 ، سطر 6 : التواء

[ ا ل ت و ا ء ] ( مصدر باب افتعال ) . تافتن ريسمان . ( از ناظم الاطباء ) . ( 675 )

ص 137 ، سطر 7 : كاله‌دريا

[ كا ل د ر يا ] ( اسم خاص ) . اين نام بىشك غلط و صحيح آن « ميان كاله » « 2 » با مشخصات زير است : شبه‌جزيره‌ايست در شمال خليج گرگان به طول 60 كيلومتر و عرض از 5 / 1 تا 6 كيلومتر . اراضى آن بوته‌زار كه مرتع گاوداران تراكمه است . نقاط « آشور بزرگ » ، « ميان‌قلعه » ، « تازه‌آباد » ، « اميرآباد » و « گهرباران » در داخل آن قرار دارند . - بر اثر عقب‌نشينى آب دريا متدرجا به عرض « ميان‌كاله » افزوده مىشود . « 3 » ( از فرهنگ جغرافيايى ايران جلد 2 ) . ( 676 )

ص 137 ، سطر 7 : آغريچه

[ عاق ر ى چ ] ( اسم خاص ) . نام فرقه‌اى از تركمانان صاين‌خانى است كه در ميان كاله سكنى داشته‌اند . ( از « مجمع التواريخ » ص 23 و « عالم‌آراى عباسى » ص 103 چاپ دوم ) . ( 677 )

ص 137 ، سطر 8 : خيوق

[ خى و ق ] ( اسم خاص ) . اين نام معرب خيوه است كه بشمال خراسان كنونى و در آنطرف مرز ايران و شوروى قرار دارد . « 4 »
هامش
( 1 ) - اصل اين كلمه اجوف يايى است و امروز در فرهنگهاى عربى بمعنى « فرودگاه » آمده است ( 2 ) - در نسخهء « ط » اين نام با خط قرمز « كاله‌دريا » آمده است و كاتب كلمهء « ميان » را ، كه جزء اين نام است ، ظرف مكان فرض كرده . چون مبناى كار حفظ مسطورات نسخهء « ط » ، خاصه در اسماء خاص ، بود . لذا با حفظ ضبط آن نسخه نام مزبور در اينجا تصحيح شد . ( 3 ) - در عالم‌آراى عباسى اين نام « ميان‌كال » ضبط شده است با مختصات زير : « سرزمينى است كه آب دو يا سه طرف آن را فرا گرفته يك طرف به خشكى متصل است طول آن تخمينا سه فرسخ و عرض آن در منتهى آب جانب خشكى چهار دانگ فرسخ كمابيش است كه رفته‌رفته باريكتر شده به آب دريا منتهى مىگردد . » ( ص 944 چاپ دوم ) . ( 4 ) - مقدسى محل آن را در حاشيهء كوير كنار نهرى كه از سمت جيحون جدا مىشود معين كرده است .
جهانگشاى نادرى ( فارسى ) — صفحة 614 | ميرزا مهدي خان استر آبادى