« در خوزستان رودهاى بسياريست كه بزرگتر از همه رودخانهء دجيل است كه از شوشتر مىگذرد و چون شهر شوشتر در مكان بلندى قرار گرفته شاپور ذو الاكتاف براى آنكه آب اين رودخانه را به شهر بياورد نهرى ساخته است كه يكى از عجايب عالم است اين نهر يك ميل طول دارد و همه مسافت را با سنگهاى تراشيده و نتراشيده ، كه با قلاب آهنى بهم متصل شدهاند ، سنگفرش كرده و درز آنها را با سرب گرفته و آب را جريان دادهاند و بسيار كار شگفت آور است » . « 1 »
( 604 )
ص 117 ، سطر 6 : سادمسد
[ ساد د م س د د ] ( تركيب اضافى ) « 2 » قائمقام ، نايب مناب ، جانشين . ( از اقرب الموارد ) .
( 605 )
ص 117 ، سطر 17 : كلك
[ ك ل ك ] ( اسم ) . بستههاى چند از چوب و نى و علف كه برهم بندند و مشكى چند پرباد كرده بر آن نصب كنند و به روى آن نشسته از آبهاى عميق عبور كنند .
( از ناظم الاطباء ) .
( 606 )
ص 117 ، سطر 22 : جنابذ
[ ؟ ] ( اسم خاص ) . اين نام باينصورت و صور « جنايدر » و « خايدر » در نسخ مختلف جهانگشا آمده كه بىشك غلط و صحيح آن « جايدر » [ جاى د ر ] با مشخصات زير است « 3 » :
هامش
( 1 ) - در « جغرافياى سياسى كيهان » اين بند بنام ترعه ميان آب آمده كه در مغرب شهر و در مقابل ارگ قرار دارد در كتاب « اسامى دهات و قراء اداره آمار » از نهرهاى عظيمى كه سابقا از رودخانهء كرخه مجزا مىشده و شهرى را در 26 كيلومترى شمالغربى شهر شوش كنونى مشروب مىكرده است بحث شده .
( 2 ) - اضافهء اسم فاعل به اسم مكان .
( 3 ) - در جغرافياى لرستان نسخهء خطى كتابخانهء ملى بشمارهء 484 اين ناحيه چنين آمده است :
جايدر در دامنه كوه مهله قرار دارد و پل كرد دختر كه بر روى رودخانهء كشكان زده شده در اين ناحيه مىباشد . جايدر در بهار بسيار با روح و نضرت و تمام صحرايش پر از بابونه و رياحين است . بقعه سيد نعمت اللّه جزايرى در نزديكى پل كرددختر قرار دارد و شاعرى در تعريف آن چنين سروده :سنگ مىگردد زمرد در بهار جايدر * همچو كشكان سلسبيلى در كنار جايدر .بعضى از طوايف حسنوند در آنجا بسر مىبرند .