تغذيه الهى : امام تقاضاى تغذيه الهى و پرورش از راه نعمتهاى الهى را دارد . احتمالًا در اينجا تغذيه بيشتر به جنبههاى معنوى مربوط است ( گرچه شامل تغذيه مادى نيز مىشود و در اين صورت امام براى حفظ و حراست از « عزت انسانى » طلب رزق و روزى از خداوند را دارد ) چرا كه در دعاى كميل مىخوانيم « خدايا بيامرز گناهانى را كه باعث تغيير نعمتها و نزول نقمتهاى تو بر من مىشود » . ( مفاتيح الجنان ، دعاى كميل ) شايد در اينجا مهمترين نعمت الهى كه به واسطه گناهان از انسان گرفته مىشود ، همان نعمت « لذت دعا و مناجات » با خداست كه نصيب هر كس نمىشود . تنها كسانى از مناجات با خدا لذت مىبرند كه راه او را برگزيده و عمل كردهاند از خوان او روزى مىخورند . عبارت بعدى كه طلب « مداواى الهى » را دارد نيز ناظر بر همين معنا است . واقعاً انسانهايى كه از لذت مناجات با خدا محرومند ، بيمارند و بزاقهاى چشايى روح آنها تحريك نمىشود . كما اينكه فرد بيمار جسمى نيز غذاهاى لذت آور برايش تلخ و بيهوده است . در عبارت بعدى امام ( ع ) طلب پوشش رضاى خدا را دارند كه با اين پوشش ، انسان از ديگران بىنياز شده و صاحب عزت و سربلندى خواهد شد . شكوه انسان در اين است كه عزت نفسانى خويش را حفظ كند و اين ميسر نمىشود مگر با جلب رضاى خدا و دورى از گناه و پرهيز از عجز در مقابل مردم .
بحرانهاى جوانى : يكى از مسائل قابل بحث در مورد تربيت جوانان ، مسئله بحرانهاى دوران جوانى است ( ما قصد بحث در اين زمينه را نداريم ) . مثلًا جوان پس از طى كردن مراحل نوجوانى و بلوغ و تغييرات وسيع
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 226
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٢٦