ثانياً : تن پرورى با بهداشت جسم تفاوت دارد . آنچه كه در اسلام ممنوع و حرام است تن پرورى به معناى نفسپرورى است نه به معناى پرورش جسم و تن و بهداشت بدن !
ثالثاً : علت اصلى تحريم اكثر محرمات در اسلام زيانهاى جسمى و بدنى آنهاست و ضررى كه براى سلامت جسم انسان دارند و اندك تأمل در « عللالشرايع » ثابت مىكند كه علت مهم بسيارى از محرمات همين زيانهاى مادى و جسمانى و بدنى آنهاست .
نكات تربيتى
آخر فراز فوق ، امام ( ع ) چند نكته تربيتى را متذكر مىشوند كه به اختصار عرض مىشود :
1 . اهميت توانگرى در حفظ عزت انسانى : « قبلًا عرض شد كه نيازمندى و اظهار نياز انسان به ديگران باعث تذليل و تحقير مىشود و لذا از دعاهاى مؤكد و درخواستهاى مكرر ائمه ( س ) و بندگان مخلص آن بوده است كه خداوند به قدرى توانگرى و مكنت به آنان ببخشد كه نيازى به اظهار نياز به مردم نباشد . اين مطلب عمق توجه اسلام به تأمين معاش و تلاش براى تأمين نيازهاى زيستى و ماديات را مىرساند .
2 . نياز انسان به مربى و تربيت : تأكيد امام بر « طلب هدايت قبل از گمراهى » مىرساند كه انسان لزوماً نيازمند به تربيت و هدايت است و براى
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 221
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٢١