اين كار نيازمند به مربيان و دلسوزان شايسته است و اين به قدرى قابل توجه است كه امام ( ع ) آن را از خداوند درخواست مىكنند . لذا مربيان و والدين بايد متوجه باشد كه در انتخاب آموزشگاه و مربى و دوست براى بچههاى خود نهايت دقت را داشته باشند .
3 . نقش عيبجويى در سركوب شخصيت انسان : به هر حال اگر ما مورد عيبجويى ديگران قرار بگيريم چه به حق و چه به ناحق ( منظور اينكه عيبجويى را از انتقاد سازنده تفكيك كنيم ) تا اندازهاى ولو در كوتاه مدت ، شخصيت ما لااقل در محدوديت زمانى و مكانى خاصى زير سؤال مىرود و باعث تحقير مىشود . امام در اينجا با تأكيد بر « حفظ عزت انسانى » از خداوند طلب ايمنى از رذالت عيبجويان را مىكنند . چون چه بسا عدهاى مغرض دست به عيبجويى زده و انسان قادر به هيچ گونه عكسالعمل يا راه فرارى نيست . پيامبر ( ص ) نيز از دست عيبجويان به خدا پناه مىبرد :
« اللهم اني اعوذبك من خليل ماكر عيناه تَرَياني و قلبه يَرعاني ان راي حسنه دفعها و ان راي سيئه اذاعها »
( اخلاق فلسفى ، ج 1 ، ص 328 ) خدايا به تو پناه مىبرم از دوست فريبكارى كه چشمانش ناظر من است و دلش مراقب من ، اگر نيكى ببيند دفن مىكند و اگر بدى ببيند بين مردم نشر مىدهد . امام حسن عسگرى ( ع ) اين گونه عيبجويان را عامل شكستن پشت آدمى مىدانند و اين حكايت از عمق تأثير عيبجويى بر عزت انسانى دارد .
« من الفواقر التي تَقصِمُ الظهر ، جارٌ ان راي حسنه اخفاها و ان
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 222
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٢٢