آسيرى مىگويند و آن يكى از ممالك قديم آسيا بشمار مىآيد واقع در طرف اعلاى دجله منبسط در دو سمت شط مزبور و نهرين زاب عليا و سفلى آن را سيراب مىنموده در معرب ( ؟ ) محدود به شامات در جنوب به اراضى بابل در مغرب به مملكت مد يعنى جبال و آذربايجان و ناحيهء عيلام يعنى خوزستان و در شمال به ارمنستان و قسمت شرقى اين مملكت . و كوهستان آن همان كردستان حاليهء عثمانى است . بزرگترين شهر آشور ، نينواى معروف بوده كه زياده از دو هزار سال است كه خراب مىباشد . در الواح بيستون آشور را « آثرا » نوشته و يونانيهاى عهد اسكندر كبير آن را « آتووريا » ضبط كرده و هردوت به نام « ماتابيا » اسم برده . اول پايتخت اين مملكت موسوم به آثور و در طرف جنوب دجله بوده و مكرر تغيير پايتخت داده اما هروقت پايتختى اختيار كردهاند از كنار دجله عبور ننموده . كيپر از مشاهير معلمين علم جغرافيا اسم آسيرى را آثوريه يا آشوريه نگاشته و در فرس قديم آن را آثورا هم گفتهاند . وقتى سلاطين آسيرى ، بابل را تملك نموده و شهر بابل را پايتخت قرار داده آنوقت تمام عراق عرب جزو آسيرى محسوب مىشده . زمانى شهر كالاش پايتخت آسيرى شده و تا مائهء نهم سلاطين بنى آشور در اين شهر اقامت داشته و خرابهء كالاش را اعراب « قلعهء نمرود » مىگويند . اگزنفون اسم اين شهر را « لاريسسا » مىنويسد و موقع و محل آن را در دهنهء زاب كبير مشخص مىنمايد .
آسيا : شرح آسيا در لغت آزيا نگاشته شد .
آسياى صغير : همان آزىمينر و آناطولى است كه پيش نوشته شد .
آكامپسيس : اسم رودخانهء جوروق بوده كه از جبال ما بين ارزن الروم و باببورد سرچشمه گرفته و به طرف شمال جارى شده از ميان شهرهاى اولتى و آرتوين گذشته ارمنستان كبير را از مملكت كلشيد جدا كرده در حوالى باطوم به درياى سياه مىريزد .
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — صفحة 68
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص٦٨