ايران را از صرافت دوستى ناپلئون اول بيندازد . در هزار و هشتصد و سى و يك به انگليس مراجعت نمود و از اجزاى مجلس پارلمنت شد .
يادگارهاى خوب راجع به تاريخ مشرقزمين از او باقى است .
از آن جمله خلاصه تاريخ ايران مىباشد . از زمان پيشداديان تا اواسط سلطنت خاقان خلد آشيان فتحعلى شاه قاجار طيب الله مضجعه . اين كتاب به تمام السنهء معموله ترجمه شده و در اين اواخر فارسى آن را در بمبئى طبع كردهاند و معروف به تاريخ ملكم است . وفات او در سال هزار و هشتصد و سى و نه اتفاق افتاده .
مررى : از فضلاى فرانسه . در هزار و ششصد و چهل و سه ميلادى متولد شده و در هزار و ششصد و هشتاد درگذشته . مررى اول شخصى است كه لغت تاريخى و جغرافيايى نوشت و تأليف كرد و آن را به ترتيب مخصوصى جمع نمود و فى الحقيقه سرمشقى نافع به اخلاف خود داد و آنچه تاكنون لغت به اين سبك تدوين و مرتب شده به سبك و پيروى او است و اين تسهيل عمل را فضلاى بعد از او از او دارند .
موسى خورنى : مورخ و نويسندهء معروف ارمنى است كه در سال سيصد و هفتاد ميلادى در قصبهء خورن متولد شده و در چهارصد و هفتاد و هشت درگذشته . بعضى را عقيده اين است كه موسى خورنى در قرن پنجم ميلادى زندگانى مىكرده . درهرحال ابتدا در ادبيات يونان تحصيل كاملى نمود . پس از آن به انطاكيهء شام و اسكندريه مصر و شهر رم و قسطنطنيه سفر كرد . از آنجا كه در تاريخ اين مورخ را تدرب و تتبع كامل بوده ، او را « هردوت ارامنه » مىگفتهاند . از مؤلفات معتبرهء او يكى تاريخ همين ملت است كه در سال هزار و هفتصد و سى و هشت در لندن با ترجمهء لاتين آن طبع كردهاند و در سنهء هزار و هشتصد و چهل و يك نيز در ونيز با ترجمهء فرانسه چاپ شده . چون مسطورات او از روى تحقيق بوده ما بدان خيلى استشهاد نمودهايم .
تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — صفحة 153
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٥٣