مقامى بس و الا نزد شيعيان داشت و در مسجد كوفه جايگاهى ويژه به خود داشت . « 1 »
در دورهء عباسى نخست ، 2 شاعر بزرگ منصور نمرى و دعبل خزاعى زبان تيز و گوياى شيعه بودند . هارون الرشيد دستور قتل نمرى را داد ، ولى پيش از مرگش به او دست نيافتند . « 2 » دكتر مصطفى شكعه دربارهء دعبل مىگويد :
« دعبل اهلبيت پيامبر را مدح مىكرد و در اشعارش آنان را آنگونه كه اهلش بودند توصيف مىكرد و به امويان و عباسيان حمله مىكرد و اگر او را از اين كار مىترساندند ، مىگفت : من پنجاه سال است كه چوبه دارم را با خود حمل مىكنم و كسى را نمىيابم كه مرا بر آن بياويزد » . « 3 »
دكتر شوقى ضيف در اينباره مىگويد :
« در دورهء عباسى دوم « 4 » شعر شيعى زيادى گفته شده كه برخى از اين اشعار را شاعران علوى سرودهاند و برخى را نيز ساير شاعران شيعى . از مهمترين شعراى علوى در اين دوره محمد بن صالح علوى حمّانى و محمد بن على از نوادگان عباس ابن على بودند كه اين محمد بن على در ايام متوكل ، در اشعارش به پدران و پدربزرگانش افتخار مىكرد و نظريه شيعه را منعكس مىنمود » . « 5 »
هامش
( 1 ) . ابن عبدربه اندلسى . همان ، ج 4 ، ص 320 .
( 2 ) . اسد حيدر . الامام صادق و المذاهب الاربعة ، دار الكتاب العربى ، بيروت ، ط سوم ، 1403 ، ج 1 ، ص 254 به نقل از زهر الآداب ، ج 3 ، ص 70 .
( 3 ) . الادب فى موكب الحضارة الاسلامية ، كتاب الشعر 1 ، دار الكتاب اللبنانية ، ص 162 و 163 .
( 4 ) . دورهء دوم عباسى ، آغاز قرن سوم هجرى از زمان معتصم ، با ورود تركان به دربار عباسى شروع شده است .
( 5 ) . تاريخ الادب العربى العصر العباسى الثانى ، دار المعارف بمصر ، ص 386 .