وسط مسجد ايستاد و اين اشعار را خواند :
ما كنت احسب ان الامر منتقل * عن هاشم ثم منها عن ابى الحسن . « 1 »
اليس اول من صلى لقبلتهم * و اعرف الناس بالاثار و السنن . « 2 » « 3 »
همچنين تعداد ديگرى از شاعران بنى هاشم از صحابه و تابعان در دفاع از حق حضرت شعر گفتهاند ؛ از جمله فضل بن عباس در ضمن اشعارى چنين گفته :
الا ان خير الناس بعد محمد * وصى النبى المصطفى عند ذى الذكر . « 4 »
و اول من صلّى و صنونبيه * و اول من اردى الغواه لدى بدر . « 5 » « 6 »
مغيرة بن نوفل بن حارث بن عبد المطلب ، در جنگ صفين خطاب به ياران امير المؤمنين در ضمن اشعارى چنين گفته :
فيكم وصى رسول الله قائدكم * و صهره و كتاب الله قد نشرا . « 7 » « 8 »
فضل بن عباس بن عتبة بن ابى لهب ، از شاعران مشهور پايان قرن نخست هجرى بوده است .
هامش
( 1 ) . گمان نمىكردم امر خلافت را از بنى هاشم و از ميان آنها از ابو الحسن ( على ) برگردانند !
( 2 ) . آيا او نخستين نمازگزار به قبله شما و آشناترين مردم به آثار و سنتها نيست ؟
( 3 ) . شيخ مفيد . الجمل ، مكتب الاعلام الاسلامى ، مركز النشر ، ص 118 .
در مورد اينكه سراينده اين اشعار چهكسى است ميان مورخان و نويسندگان تراجم اختلاف است . شيخ مفيد اين اشعار را به عبد الله بن ابى سفيان بن حارث بن عبد المطلب نسبت داده است ؛ ابن حجر در الاصابه فضل بن عباس بن عتبه بن ابى لهب را سراينده آنها دانسته ؛ مويد الدين خوارزمى در كتاب المناقب ، عباس بن عبد المطلب عموى پيامبر را صحاب اين اشعار دانسته است . شريف رضى در كتاب المجالس به ربيعة بن حارث بن عبد المطلب نسبت داده است . قاضى بيضاوى و نيشابورى در تفاسيرشان به حسان بن ثابت متعلق دانستهاند . زبير بن به كار گفته : يكى از فرزندان ابو لهب اين اشعار را گفته است .
سرانجام قاضى نور الله نظر ابن حجر را رد كرده و گفته سراينده اين اشعار بايد قبل از سقيفه مىبوده و او نمىتواند فضل بن عباس بن عتبه باشد ، زيرا او بعدها متولد شد ، لذا سراينده اين اشعار فضل نام دارد ، اما او فضل بن عتبه بن ابى لهب است . ( سيد على خان شيرازى . الدرجات الرفيعة فى طبقات الشيعة ، منشورات مكتبة بصيرتى ، قم ، ص 193 ) در هرحال ، اين اختلافنظر ، تاثيرى در بحث ما ندارد زيرا مسلم است كه سراينده اين اشعار ، يكى از شيعيان بوده است .
( 4 ) . آگاه باشيد كه بهترين مردم بعد از محمد صلّى اللّه عليه و إله ، نزد خدا جانشين پيامبر مصطفى صلّى اللّه عليه و إله است .
( 5 ) . او نخستين نمازگزار و برادر پيامبر و نخستين كسىكه ستمكاران را در بدر عقب رانده است .
( 6 ) . سيد على خان شيرازى : همان مأخذ ، ص 143 .
( 7 ) . در ميان شما جانشين رسول خدا ، فرمانده است و داماد او مىباشد و كتاب خدا پراكنده است .
( 8 ) . همان ، ص 187 .