شيعه در دوران عباسيان گسترش يافته بود ، كنترل كمترى نسبت به دوران امويان به كار گرفته مىشد . آهستهآهسته كه عباسيان ضعيف شدند ، شاعران بيشترى در ميدان دفاع از مكتب تشيّع ظهور يافتند ؛ چنانكه دكتر شوقى ضيف مىگويد :
« در دورهء دوم عباسى اشعار شيعى زيادى گفته شد و شاعران شيعى اين دوره تقريبا دو دسته بودهاند ؛ شاعران علوى و شاعران غيرعلوى » . « 1 »
اما دربارهء تعداد شعراى شيعه ، دانشمندان و بزرگانى چون ابن شهر آشوب ، على خان شيرازى و مرحوم علامه امينى ، قلم زدهاند . ولى جامعترين كار را در اينباره مرحوم سيد محسن امين انجام داده كه تعداد شعراى شيعه را برحسب سالهاى وفاتشان تا سال 329 هجرى ، يعنى پايان غيبت صغرى برشمرده است . « 2 »
هامش
( 1 ) . ضيف ، شوقى . تاريخ الادب العربى العصر العباسى الثانى ، دار المعارف بمصر ، ص 386 .
( 2 ) . شاعران شيعه طبق احصاى مرحوم سيد محسن امين به قرار زير هستند .
( * * ) امير المؤمنين على عليه السّلام ،
( * * ) فاطمه زهرا ( س ) بنت رسول الله ،
( * * ) فضل بن عباس ، م 12 يا 15 ه ،
( * * ) ربيعه بن حارث بن عبد المطلب ، م 23 ه ،
( * * ) عباس بن عبد المطلب ، م 32 ه ،
( * * ) حسن بن على عليه السّلام ،
( * * ) حسين بن على عليه السّلام ،
( * * ) عبد الله بن ابى سفيان بن حارث بن عبد المطلب ش 61 ه ،
( * * ) عبد الله بن عباس ، م 68 ه ،
( * * ) ام حكيم بنت عبد المطلب ، قرن نخست هجرى ،
( * * ) اروى بنت عبد المطلب ،
( * * ) از غير بنى هاشم و صحابيان پيامبر ،
( * * ) نابعة جعدى قيس بن عبد الله ، قرن نخست هجرى ،
( * * ) ابو الهيثم بن تيّهان انصارى ، ش 37 ه ،
( * * ) خزيمة بن ثابت ذو الشهادتين ، ش 37 ه ،
عمّار بن ياسر ، ش 37 ه ،
( * * ) عبد الله بن بديل بن ورقاء الخزاعى ، ش 37 ه ،
خريم بن فاتك اسدى ، قرن اول هجرى ،
( * * ) صعصعة بن صوحان العبدى ، قرن نخست هجرى ،
( * * ) لبيد بن ربيعة عامرى ، م 41 ه ،
( * * ) كعب بن زهير اسلمى ، م 45 ه ،
( * * ) حجر بن عدى كندى ، م 51 ه ،
( * * ) كعب بن مالك انصارى ، قرن نخست هجرى ،
( * * ) قيس بن سعد انصارى ، م 60 ه ،
( * * ) منذر بن جارود عبدى ، م 61 يا 62 ه ،
( * * ) سليمان بن صرد خزاعى ، ش 65 ه ،
( * * ) احنف بن قيس تميمى ، م 67 يا 68 ه ،
( * * ) عدى بن حاتم طائى ، م 68 ه ،
( * * ) ابو الطفيل عامر بن واثلة كنانى ، م 100 ه ،
( * * ) از تابعان و تابعان تابعان و بعد از آنها
( * * ) هاشم مرقال ، ش 37 ه ،
( * * ) مالك اشتر ، ش 38 يا 39 ه ،
( * * ) ثابت بن عجلان انصارى ، قرن نخست هجرى ، 50 ه ،
( * * ) نجاشى قيس بن عمرو حارثى ، شاعر اهل عراق در صفين ، م
( * * ) قيس بن فهدان كندى ، م 51 ه ،
( * * ) شريك بن حارث اعور ، م 60 ه ،
( * * ) سعية بن عريض ، قرن نخست هجرى ،
( * * ) جرير بن عبد الله بجلى ، قرن نخست هجرى ، -