د - ماضى نقلى پيشين
دانسته بوده است 211 / 5 ، 629 / 10
ه - ماضى بعيد
بوده بود 713 / 22 ، 751 / 19 ، 773 / 9 نبوده بود 972 / 19
گاه فعل معين از ماضى بعيد به قرينه حذف مىشود
بدانسته ( بودم ) 923 / 1 بگذاشته ، بخواسته ( بودند ) 38 / 19 شوى ناكرده ( بود ) 278 / 2
و - ماضى بعيد مستمر ( استمرارى )
مىديده بود 636 / 7 مىساخته بود 688 / 14
ز - فعل مضارع
1 - صورتهاى تأكيدى
بشرح نمىكنم 648 / 5 بحاصل نيايد 684 / 10 مىبترسيم 909 / 13 مىپيوسته آيد 260 / 15 مىبخواند 212 / 6 مىبكشيد 235 / 1
2 - استمرارى
مىخورد 758 / 15 مىگويد 228 / 15
3 - در بيان حال ماضى
حركت كند 57 / 17 خبر ندارد 274 / 8
4 - مضارع انشائى بجاى فعل نهى
نگويى 618 / 14
5 - مضارع انشائى بجاى فعل امر حاضر
شفاعت بكنى 215 / 9 عرض كنى 265 / 15
6 - مضارع اخبارى بجاى امر غايب و حاضر
مىكند 33 / 20 مىفرمايد 48 / 6 مىگويى 913 / 15
7 - مضارع اخبارى بجاى مضارع انشائى
مىآيد 54 / 2 مىشمرد 57 / 11 خدمت مىكند 694 / 5
8 - مضارع مجهول با فعل معين آمدن
رفته آيد 63 / 10 برگزارده آيد 7 / 18 مىفروگرفته آيد 625 / 18
9 - گاه فعل مضارع بجاى ماضى به كار مىرود
تاريخ بيهقى ( فارسي ) — صفحة 1210
مساهمون: محمد بن حسين البيهقي
ص١٢١٠