مرارت و سخت را به گردن خود نمىافكنم ؛ خودتان دانيد و كارتان .
به خدا قسم ، اگر دنيا خوب بود ، ما سهم خود را گرفتيم و اگر شرّ و بد بود براى اولاد ابوسفيان كافى است .
او از منبر پايين آمد و به خانهاش رفت و كسى او را نديد تا چهل روز بعد كه درگذشت . « 1 »
آرى شام پايتخت حكومت و مركز فرمانروايى امويان پس از فاجعهء عاشورا نتوانست از مخالفت عمومى و تزلزل بر كنار ماند و سرانجام با تغييرى كه رخ داد ، شاخ و برگ درخت خبيث ابوسفيانى از ميان رفت و دستهاى ديگر روى كار آمدند و با تغييرى كه در هيأت حاكمه صورت گرفت شاخهاى تازه ( مروانىها ) جانشين شاخهء پوسيده قبلى شدند كه در اضمحلال دستگاه اموى بىتأثير نبود . امّا نتوانست جنبش مخالف را از مقابلهء خود منحرف گرداند .
دستهء سفيانى سرانجام ، دستخوش تعرضات مسلّحانه و انتقامجويانهء مردم قرار گرفت و بيشتر قيامهايى كه در دوره بنىاميّه و حتى بنىالعباس رخ داد ؛ با شعار « يا لثارات الحسين » انجام شد . « 2 »
و همان گونه شد كه امام صادق عليه السلام فرمودند :
« انَّ آلَ ابى سُفْيانَ ، قَتَلُوا الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِىٍّ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَنَزَعَ اللَّهُ مُلْكَهُمْ . . . » ؛
آل ابوسفيان ، حسين را به شهادت رساندند ، خداوند هم حكومت را از آنان گرفت . « 3 »
هامش
( 1 ) - الصواعق المحرقه ، ابن حجر عسقلانى ، ص 224 ؛ فضايل الخمسه ، سيد مرتضى فيروز آبادى ، ص 392 .
( 2 ) - انقلاب تكاملى اسلام ، ص 862 .
( 3 ) - بحار الانوار ، ج 45 ، ص 309 .