مسجد بنو واقف
اين مسجد از مساجد عوالى است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در آن نماز خوانده است .
عباسى نوشته است كه آن مسجدى است بزرگ در طرف قبلهء مسجد فضيخ به سمت غرب . « 1 » گفته شده كه موقعيت كنونى آن - كه البته از مسجد خبرى نيست - در شمال منطقهاى است كه قصر امير سلطان قرار دارد . « 2 »
مسجد شجره
در راه خروجى مدينه به سمت مكه ، در فاصلهء هشت كيلومترى مسجد النبى در جنوب مدينه ؛ سه كيلومتر پس از مسجد قبا ، منطقهء ذوالحليفه است كه مسجد شجره يا ميقات يا ذوالحليفه در آنجا قرار دارد .
اين مسجد ، ميقات كسانى است كه از مدينه عازم حج يا عمره مىشوند .
مسجد شجره در محلى واقع شده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در وقت رفتن به مكه ، در زير درخت سمره نماز خوانده و به همين مناسبت ، آن را مسجد شجره مىنامند . افزون بر آن ، رسول خدا صلى الله عليه و آله در جريان سفر سال ششم هجرت كه منتهى به امضاى معاهدهء حديبيه شد ، در همين جا مُحْرم گرديد . در سال هفتم جهت عمرةالقضاء و همچنين در سال دهم هجرى براى انجام حَجّةالوداع در آنجا مُحرم شدند . طبيعى است اهميت اين مكان از لحاظ دينى مسلّم بوده و به دليل استفادهء دائم مردم از آن ، همواره مورد توجه بوده است .
در قرون گذشته اين منطقه به نام « بئر على » يا « آبار على » خوانده مىشد . بنا به روايتى از حضرت صادق عليه السلام ، اين ناحيه به اقطاع ، به امام على عليه السلام واگذار گرديد . به همين جهت ، چاههاى آن نيز كه متعلق به آن حضرت بود ، به نام آبار على شناخته شده است .
هامش
( 1 ) . عمدة الأخبار ، ص 201
( 2 ) . تاريخ المعالم المدينة المنوره ، صص 153 و 154