نام « مسجد التقوى » مىشناختند . « 1 » اين آيه در برابر مسجد ضرار نازل شد كه بر خلاف مسجد قبا كه بر پايهء « تقوا » ساخته شده بود ، مسجد ضرار بر پايهء « نفاق و اختلاف » بنا گرديد . تعبير « مِنْ اوَّلِ يَوْمٍ » به معناى همان روز تأسيس مسجد است كه با نيت خالص بنا نهاده شد .
همچنين نقل شده است كه آيهء
. . . فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ
« 2 » در شأن نمازگزاران مسجد قبا نازل شده است . اين آيه در كنار آياتى كه اشاره به اقدام منافقان در ساختن مسجد ضرار دارد ، در سورهء توبه آمده و مربوط به سال نُهم هجرى ، اندكى پيش از جنگ تبوك است .
ياقوتحِمَوى در اوايل قرنهفتم هجرىنوشتهاست كه مسجد ضرار در برابر مسجد قبا ساخته شد و تا به امروز ويرانهء آن باقى است . زائرانى كه براى زيارت مسجد قبا به اين ناحيه مىآيند ، به مسجد ضرار هم سرى زده و با زدن لگدى به آن ، از آنجا مىگذرند . « 3 »
به هر روى ، مسجد قبا نخستين مسجدى است كه رسولاللَّه صلى الله عليه و آله آن را بنا كرد . آن حضرت دربارهء نماز خواندن در مسجد قبا فرمود :
« مَنْ تَطَهَّرَ في بَيْتِهِ ثُمَّ أتى مَسْجِدَ قُباء فَصلّى فِيهِ رَكْعَتَيْن كانَ كأجْرِ عُمْرةٍ » . « 4 »
« كسى كه در خانهاش وضو بگيرد ، آنگاه به مسجد قبا درآيد و دو ركعت نماز بگزارد ، ثواب يك عمره را برده است . »
در حديث ديگرى هم آمده است :
« كانَ النَّبِىُّ صلى الله عليه و آله يَأتِي مَسْجِدَ قُباء راكباً وَ ماشِياً فَيُصَلّي فِيهِ رَكْعَتَيْن » . « 5 »
هامش
( 1 ) تاريخ المدينةالمنوره ، ج 1 ، ص 55
( 2 ) توبه : 108
( 3 ) معجم البلدان ، ج 4 ، ص 342 ذيل مدخل « قبا »
( 4 ) تاريخ المدينة المنوره ، ج 1 ، ص 41
( 5 ) كتاب مسلم ، باب فضل مسجد قبا ، ح 1399