« رسولخدا ، گاهپياده وگاه سواره به مسجد قبا مىآمد ودوركعتنمازدر آن مىخواند . »
ورود رسول خدا صلى الله عليه و آله را به قبا ، دوشنبه ، دوازدهم يا چهاردهم ربيعالأول نوشتهاند .
آن حضرت در اين چند روز ميهمان كلثومبن هِدْم بود و در منزل سعدبن خَيْثمه با مردم نماز مىخواند . سعد در جنگ بدر و پدرش در جنگ احد به شهادت رسيدند . خانهء سعد بن خَيْثمه و كلثومبن هِدْم در سمت قبلهء مسجد - جنوب غربى - بوده و هر دوى آنها در حال حاضر ، در مسجد قرار گرفته است . تا پيش از توسعهء سال 1406 قمرى ، خانهء سعدبن خَيْثمه به صورت مستقل وجود داشته و طى چهارده قرن ، زائران قبا ، به آن خانه نيز وارد شده و در آن نماز مىخواندند . در حال حاضر ، محل اين دو مسجد ، در سمت قبلهء مسجد قبا ، سمت راست محراب واقع است .
رسول خدا صلى الله عليه و آله بعدها نيز كه در مركز مدينه ساكن شد ، هر هفته ، گاه روزهاى شنبه و گاه دوشنبه به قبا مىآمد و در اين مسجد نماز مىگزارد . ابن شَبّه نوشته است : « إنَّ النَّبي صلى الله عليه و آله كانَ يَأتِى قُباء يَوْمَ الإثْنَين » . « 1 »
گفتنىاست برخىازساكنانقبا ، از چهرههاىبسيار خوب اصحاب آن حضرت بودند .
عمربن عبدالعزيز در آخرين دههء قرن اول هجرى ، به دستور وليد بناى اوليهء مسجد قبا را خراب كرد و از نو بنايى استوار برپا ساخت و براى آن رواقهايى نيز افزود .
مسجد قبا بعدها به دست جمال الدين ابومنصور اصفهانى ، يكى از وزراى حكّام موصل ، در سال 555 قمرى بازسازى شد . آثار اين وزير در تمامى مكه و مدينه ديده مىشود و ما در اين كتاب ، از چندين موردِ آن ياد كردهايم .
مسجد قبا هميشه مورد توجه مسلمانان بوده و بارها تعميرات اساسى در آن انجام شده است . در سال 1388 قمرى ملك فيصل رواق هاى آن را در جهت شرقى مسجد توسعه داد .
هامش
( 1 ) التاريخ القويم لمكّة و بيتاللَّهالكريم ، ج 1 ، ص 264