داشت و محل امنى براى مسلمانان محسوب مىشد . در نقلى آمده است كه زمانى چهل مرد و بيش از ده زن در آنجا مخفى شده بودند . « 1 »
به هر روى رسول خدا صلى الله عليه و آله در سال چهارم بعثت همراه يارانش در آنجا بسر مىبرد و كسانى كه قصد مسلمان شدن داشتند ، به آنجا ، نزد آن حضرت هدايت مىشدند . اين خانه در تاريخ اسلام بگونهاى اهميت داشته كه به صورت يك مقطع تاريخى درآمده است و حوادث دوران مكه در كتابهاى سيره با ذكر اينكه قبل از خانهء ارقم رخ داده يا بعد از آن ، مشخص مىشود .
اين خانه توسط خيزران ، همسر هارون ، كه در سال 171 به حج آمده بود ، خريدارى شد و در تاريخ به نام او ؛ يعنى « دار خيزران » شهرت يافت . مسلمانان با آگاهى نسبت به ارزش اين خانه ، آن را مسجد كردند ؛ شايد هم خود خيزران آن را به صورت مسجد درآورده است . محل ياد شده كه مركزى براى حفظ قرآن بچهها بوده ، در فاصلهء 48 مترى ابتداى سعى از كوه صفا قرار داشته و در سال 1375 هجرى قمرى در توسعهاى كه زمان سعود بن عبدالعزيز صورت گرفت ، داخل مسجد گرديد . « 2 » اكنون به ياد آن ، اولين درى كه از آن سمت به مسجد باز مىشود ، به عنوان باب ارقم نامگذارى شده و احتمال داده شده است كه محل آن در جاى پله برقى باشد كه در اين قسمت ساخته شده است .
در نقلهاى تاريخى آمده است كه خانهء ارقم بر روى صفا بوده است ؛ « أَسْلَمَ الأرقم سابع سبعة و كانت دارُهُ عَلَى الصَّفا » . مقصود از اين سخن ، آن است كه خانهء ارقم كه در دامنهء صفا بوده ، امروزه داخل مسجد شده و تنها بخشى از خود كوه صفا در ابتداى مسعى ، برجاى مانده است .
در كتيبهاى كه از سال 555 روى اين خانه وجود داشته ، آمده بوده است : اينجا محلّ اختفاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و معروف به دار خيزران است كه بندهء نيازمند درگاه خداى ،
هامش
( 1 ) . فاكهى ، اخبار مكه ، ج 4 ، ص 14
( 2 ) . التاريخ القويم ، ج 2 ، ص 88