درجه اول : داروهايى كه با مصرف مقادير معمولى آنها تغيير بسيار جزئى در مزاج انسان ايجاد مىشود كه نمىتوان آن را اندازه گرفت ، ولى اگر به مقدار زياد يا پياپى استفاده شود تغييراتى در مزاج ايجاد مىكنند كه مىتوان علائم آن را در نبض ، ادرار و رنگ چهره مشاهده كرد . ازجمله اين داروها مىتوان به انجير و بنفشه اشاره كرد .
درجه دوم : داروهايى كه مقادير معمولى آنها بر مزاج تأثير مىگذارد و تغييرات آن را مىتوان مشاهده كرد و اگر بيش از اندازه يا پياپى مصرف شود علائم و تغييرات مهمى ايجاد مىكند ؛ گرچه اين تغييرات موجب فساد عضو نمىشود . براى مثال زرشك در درجه دوم سرد است و انزروت در درجه دوم گرم .
درجه سوم : داروهايى كه با مصرف مقادير معمولى آنها فساد عضو و اختلال و نقصان در افعال ايجاد مىشود ، ولى هلاك كننده نيست ؛ مانند زنجبيل و زنيان .
درجه چهارم : داروهايى بسيار قوى كه اگر درست مصرف نشوند ممكن است باعث هلاكت شوند ؛ نظير بَلادُر و حَلتيت .
معرفى برخى از گياهان دارويى و خواص آنها
آلوى سياه ( اجّاص )
نام علمى :
Prunus domestica
بخش مورد استفاده : ميوه
طبيعت : در اول سرد و در دوم تر
مهمترين كاربرد در طب سنتى : مسهل صفرا و مفيد براى تپش قلب در گرم مزاجان
بدل : تمر هندى
اسطوخودوس
نام علمى :
Lavandula angustifolia
محل رويش : بومى اروپا ، آفريقا و كاشت در ايران
بخش مورد استفاده : سرشاخههاى گلدار
طبيعت : در اولِ گرم و دوم خشك