( 2750 ) 3 - عدّة من أصحابنا ، عن أحمد بن محمّد بن عيسى ، عن عليّ ابن الحكم ، عن عبد الملك بن عتبة الهاشميّ قال : سألت أبا الحسن موسى عليه السّلام عن رجل يكون عنده دنانير لبعض خلطائه فيأخذ مكانها ورقا في حوائجه ، وهو يوم قبضت سبعة وسبعة ونصف بدينار . وقد يطلب صاحب المال بعض الورق وليست بحاضرة فيبتاعها له من الصّيرفيّ بهذا السّعر ونحوه . ثمّ يتغيّر
شرح
توجه : طلا ونقره ، هردو به عنوان سكهء اسلامى تلقّى مىشوند . طلا پول درشت است ونقره پول خرد . در صورتي كه طلا ونقره بأهم مبادله شوند . اين مبادله را معاملهء ارزى مىناميم . در معاملات ارزى مانند معاملهء اسكناس إيراني با اسكناس پاكستانى بايد نرخ ارزى دقيقا مشخص شود ودر همان مجلس وفىالفور دست بهدست مبادله شود . وگرنه اشكال ربا رخ مىدهد . در صورتي كه هردو نوع ارز ، دست تاجر باشد وبراساس محاسبه تبديل شوند لزومى ندارد كه دراهم نقره را وزن كند وبعد بهجاى اولش بريزد سپس طلاى كافى مطابق نرخ ارزى وزن كند وبهحساب طرف بنويسد ، باز آن را بهجاى اولش برگرداند .
* ( 2750 ) * 3 - به أبو الحسن امام كاظم ( ع ) گفتم : صرافى به يكى از همكاران خود ، دينار طلا بدهكار است . همكارش گهگاه به سراغ أو مىآيد وبه اعتبار طلبي كه دارد ، درهم نقره دريافت مىكند تا بعدا محاسبه كنند . تا چند روز ، دينار طلا با 7 درهم و 5 ر 7 درهم برابر بوده است ، وگاهى صراف مزبور ، با همين قيمتها درهم نقره از بازار صرافان خريده وبه همكار خود داده است . اما اينك كه مىخواهند حساب خود را تصفيه كنند ، نرخ طلا بالا رفته ويك دينار طلا با 12 درهم نقره برابر شده است .
آيا همكار أو مىتواند در برابر هريك دينار طلا ، مطابق نرخ امروز ، 12 درهم مطالبه كند ، درحالىكه نرخ طلا در روزهاى دريافت با 7 درهم