تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 718

مساهمون:

ص٧١٨

نهم : در ديه دو فك پايين است

مسأله 1 - اگر هر دو استخوان فك پايين كسى را ريشه كن كند بايد ديه كامل بدهد و اگر يكى را از بين ببرد نصف آن را يعنى پانصد دينار . و منظور از دو فك ، دو استخوانى است كه از زير گوش چپ و راست شروع شده و در چانه به يكديگر متصل مىشوند و دندان‌هاى پايين روى اين دو استخوان مىرويد . مسأله 2 - اگر جانى قسمتى از اين دو ، و يا يكى از اين دو استخوان را قطع كند مساحت آن با مساحت همه استخوان سنجيده مىشود و اگر يكى از آن دو و قسمتى از ديگرى را قطع كند براى آن يكى نصف ديه و براى آن يك قسمت به حساب مساحتش ديه مىپردازد . مسأله 3 - آنچه گفتيم در جايى است كه استخوان فك بدون دندان كنده شود مثل استخوان فك كسى كه دندان ندارد و اما اگر با دندان كنده شود ديه دندان‌ها هم اضافه مىشود و چنان نيست كه تداخل كنند . مسأله 4 - اگر جنايتى بر هر دو استخوان وارد آورد كه جويدن غذا به طور ناقص انجام يابد و يا خود استخوان‌ها ناقص شوند ديه آن به ارش و ارش است .

دهم : در ديه دو دست است

مسأله 1 - در قطع هر دو دست ديه كامل است و در قطع هر يك نصف آن ، چه دست راست باشد و چه دست چپ ، كسى هم كه در اصل خلقت و يا به خاطر عارضه‌اى يك دست دارد ، در قطع يك دست او نيز نصف ديه است . مسأله 2 - دستى كه در قطع آن ديه هست حدش بند مچ يعنى بندى است كه كف دست را به ساق متصل مىكند . بنابراين اگر دستى از اين نقطه قطع شود ، نصف ديه در آن است هر چند كه انگشتان در آن واقع باشد كه هر يك براى خود ديه دارد ، لكن هرگاه از مچ قطع شود همان ديه دست را دارد و ديه انگشتان را ندارد ، و اما اگر تنها انگشتان قطع شود ديه آن پانصد دينار است كه نصف ديه مىشود . مسأله 3 - اگر چنين دستى كه انگشتانش قطع شده بوده ، نوبتى ديگر كف آن نيز قطع شود در آن ارش است ، چه اينكه در اصل خلقت بدون انگشت بوده باشد و يا انگشت داشته لكن به خاطر آفتى و يا جنايتى قطع شده باشد .