در صورتى كه شرط شده باشد چه از يك طرف و چه از دو طرف در نهايت اشكال است ، و در نتيجه احتياط به ترك چنين شرطى رعايت شود ، و اگر احياناً چنين چيزى در عقد موقت شرط شد احتياط به صلح ترك نشود شرط ديگر توارث بين زن و شوهر اين است كه زوجه در عقد زوج باقى باشد هر چند كه دخولى صورت نگرفته باشد ، پس اگر قبل از دخول يكى از آن دو فوت كند نمايد ديگرى از او ارث مىبرد ، و همچنين در صورتى كه با طلاق رجعى زن از شوهر جدا شده باشد تا زمانى كه در عده طلاق است اگر يكى بميرد ديگرى از او ارث مىبرد ، بر عكس مطلقه به طلاق بائن كه در ايام عده اگر يكى از آن دو بميرد ديگرى از او ارث نمىبرد . بله اگر شوهر زن خود را در حال بيمارى طلاق دهد هر چند طلاقش بائن باشد و به همان بيمارى از دنيا برود زوجه اش از او ارث مىبرد البته در طول يك سال از روز وقوع طلاق و به شرطى كه طلاق به درخواست زن نبوده باشد ، و به همين جهت است كه زن مختلعه و مباراتى از شوهر قبليش ارث نمىبرد چون طلاقش به خاطر درخواست خود او بوده ، شرط ديگر اينكه زن در اين مدت شوهر نكرده باشد ، پس اگر شوهر بيمار او را در حال بيماريش طلاق دهد و زن بعد از گذشتن ايام عده ازدواج بكند و سپس شوهر قبلىاش تا قبل از گذشتن يك سال بميرد زن از او ارث نمىبرد . شرط ديگر اينكه شوهر از بيمارى در حال طلاقش سلامتى خود را به دست نياورد ، كه اگر از آن بيمارى سلامت شد و دوباره بيمار شود هر چند كه بيمارى دومش مثل بيمارى اولش باشد و سپس از دنيا برود همسر مطلقه اش از او ارث نمىبرد ، و اگر زن در حال بيمارى شوهرش و قبل از تمام شدن يك سال بميرد شوهر از او ارث نمىبرد مگر در ايام عده رجعى .
مسأله 3 - اگر بيمار در همان حال بيماريش زنى را به عقد خود درآورد ، اگر دخولى با او صورت دهد و يا از بيماريش سلامتى خود را به دست آورد از يكديگر ارث مىبرند ، و اما اگر در همان بيمارى بميرد و دخولى هم صورت نداده باشد عقد ازدواجش باطل خواهد بود و آن زن نه مستحق مهرى است و نه مستحق ارثى . و همچنين است اگر در حال بيمارى شوهر زنش در حالى كه هيچ دخولى صورت نگرفته باشد فوت كند در اينجا مرد از آن ارث نمىبرد ، و اگر زن در حال بيمارى به عقد مردى درآيد كه او سالم است و آنگاه زن يا مرد فوت كند از يكديگر ارث مىبرند ، و در دخول فرقى بين قبل و دبر نيست ، همچنان كه على الظاهر لازم است مرگش در اين مرض قبل از بهبودى به همين مرض نه به مرض ديگر بوده باشد ، پس اگر در همين بيمارى و قبل از بهبودى از آن به علتى ديگر از دنيا برود باز از يكديگر ارث نمىبرند ، و ظاهراً فرقى نيست بين اينكه بيماريش طولانى باشد يا كوتاه ، و اگر بيمارى او همانند جنون ادوارى مدتى بر طرف
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 519
مساهمون: السيد الخميني
ص٥١٩