سوم - كسانى كه به مادر ميت منسوب هستند در اين طبقه يعنى دايى و خاله چه ابوينى و چه پدرى ، و اولاد آنان همواره ارث ميت را بين خود به طور مساوى تقسيم مىكنند ، خاله همان مقدار مىبرد كه برادرش مىبرد . اما منسوبين به پدر ميت يعنى عمو و عمه و اولاد آنان ارث ميت را پسر دو سهم و دختر يك سهم مىبرند بله در خصوص عموها و عمههاى مادرى و اولاد آنان چارهاى جز احتياط و مصالحه نيست .
چهارم - در موردى كه ميت پسر عمو و پسر عمه ابوينى دارد ارث او به پسر عمو و پسر عمه پدرى او نمىرسد ، در دايى و خالهها نيز حكم همين است اما با وجود اينكه ميت پسر عمو و يا پسر عمه ابوينى دارد پسر دايى و پسر خاله پدريش در صورت نبودن فرزندان خاله و دايى ابوينى ارث مىبرند ، همچنان كه با وجود فرزندان دايى و خالههاى ابوينى اولاد عموها و عمههاى پدرى با نبودن اولاد از دايى و خالههاى ابوينى ارث مىبرند .
پنجم - اينكه قبلًا گفته شد فرزندان عموها و عمههاى و دايى و خالههاى قائممقام آنها هستند و اگر اين فرزندان از عموها و عمههاى چند نفر باشند بايد در تقسيم ارث خود عموها و عمههاى و دايى و خالههاى را كه واسطه بين آنها و ميت هستند زنده فرض كرد بعد ارثى كه به دايى و خالههاى را كه واسطه بين آنها و ميت هستند زنده فرض كرد بعد ارثى كه به دايى و خالههاى مىرسد بين دايىها و خالهها به طور مساوى تقسيم نمود آنگاه هر مقدار به هر دايى يا خاله مىرسد بين فرزندان آنان به طور مساوى تقسيم كنند ، و سهمىكه به عموها و عمهها مىرسد بين عموها و عمهها پسر دو سهم و دختر يك سهم تقسيم نموده آنگاه هر مقدار كه به هر عمو يا عمه مىرسد بين فرزندانشان پسر دو سهم و دختر يك سهم تقسيم كنند ، و در اولاد عموها و عمههاى مادرى احتياط به صلح رعايت شود . اين حكم در موردى كه يك واسطه يا چند واسطه باشد فرق نمىكند .
ششم - ارحامىكه از حواشى نسب ميت هستند داراى رتبه مىباشند يعنى آنكه به ميت نزديكتر است در ارث بردن رتبهاى مقدم دارد نسبت به آنكه دور تر است ، مثلًا عمو و عمهها و پسر و دختر عمو و عمه خود ميت هر چه هم پايين روند به شرط صدق عرفى مقدم هستند بر عمو و عمه پدر يا مادر ميت و دايى و خاله پدر يا مادر او . بله اگر از طايفه اول هيچ كس موجود نباشد طايفه دوم قائممقام آنها مىشوند و در آنها نيز رعايت تقدم رتبه لازم است ، و اگر از اين طايفه يعنى عمو و عمه و دايى و خاله پدر ميت هم كسى موجود نباشد و از بچههاى آنان نيز كسى نباشد نوبت مىرسد به عمو و عمه و خاله و دايى جد ميت و جده او ، و در صورت نبودن آنها نوبت مىرسد به اولاد آنها كه باز رعايت مقدم داشتن آنكه به ميت نزديكتر است لازم مىباشد .
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 517
مساهمون: السيد الخميني
ص٥١٧