گفتارى در كفر
جايز نيست كه زن مسلمان به ازدواج كافر در آيد چه دائم و چه منقطع ، چه آن كافر حربى باشد يا كتابى يا مرتد باشد چه فطرى و چه ملّى و بر مرد مسلمان هم جايز نيست كه با زن كافر غير كتابى و يا با مرتدّ فطرى يا ملّى ازدواج نمايد ؛ ولى با زن كتابى مانند يهودى و مسيحى در اين جواز اقوالى وجود دارد كه مشهورترين آنها ، آن است كه نكاح به صورت دائم جايز نيست ولى غير دائم جايز است . و برخى هم گفتهاند كه اين كار به صورت مطلق جايز نيست ، ولى أقوى جواز غير دائم است و بنابر احتياط دايم آن ممنوع است .
مسأله 1 - اقوى اين است كه ازدواج مرد مسلمان با زن مجوسى حرام است ولى در صائبه اشكال هست ؛ زيرا تا كنون دين آنها براى ما مسلّم نشده است و اگر مسلّم شود كه گروهى از نصارى هستند حكم همانها را نيز دارد .
مسأله 2 - عقدى بين كفار بسته شده است اگر مطابق دين خودشان بسته شده است به تمام آثارى را كه به عقد صحيح اسلام مترتب است به عقد آنها نيز مترتب مىشود ، چه هر دو آنها بت پرست باشند يا كتابى و يا مختلف باشند ، اگر آنها به صورت همزمان به اسلام مشرّف شوند به همان ازدواج زمان كفرشان باقى هستند و نيازى به احياء مجدّد عقد آنها نيست . و اگر يكى از آنها هم مسلمان شود البته بنابر فروضى كه بعداً مىآيد ، عقد آنها كماكان به قوت خود باقى خواهد ماند . بله ، در صورتى كه به گونهاى ازدواج كردهاند كه به فساد اقتضاء دارد و يا دوامش هم اين گونه باشد ، اين ازدواج حكم ازدواج با كسى دارد كه حرام است . حال چه اين ازدواج به خاطر همان شخص باشد و يا به خاطر جمع بين آنها مثلًا با خواهرش ، و بعد از اينكه آنها مسلمان شدند حكم اسلام بر آنها جارى مىگردد .
مسأله 3 - اگر شوهر زنِ اهل كتاب مسلمان شود ، برهمان ازدواجى كه زمان كفر انجام دادهاند باقى مىمانند ، چه آن شوهر بت پرست بوده يا نبوده بعد از اينكه مسلمان شد ، نكاح سابق آنها باطل و فسخ مىگردد ، در صورتى كه بعد از دخول باشد ، بين آنها جدايى مىافتد تا عدّهء زن پايان يابد ، حال اگر زن قبل از به سر آمدن عده مسلمان گرديد كه نكاح سابق آنها باقى مىماند ، و اگر مسلمان نشد نكاح سابق آنها باطل و منفسخ مىگردد ، يعنى