مسأله 2 - احتياط آن است كه در نكاح دائم ايجاب به لفظ انكَحتُ و يا زَوَّجْتُ اداء شود ، پس با لفظ مَتَّعْتُ واقع نمىشود هر چند كه اگر بعد از متعت چيزى بياورد كه دلالت در عقد دائم نمايد شايد كفايت كند . امّا با لفظ بِعْتُ يعنى ناموس خود را به تو فروختم و يا وهبت يعنى به تو بخشيدم و يا ملّكتُ يعنى به تو تمليك كردم واقع نمىگردد پذيرفتن شوهر هم بايد به لفظ قبلتُ و يا رضيتُ باشد و در قبول لازم نيست كه تمامى متعلقات ايجاب را ذكر نمايد . و فقط كافى است بگويد قبلتُ . بنابر اين اگر وكيل زن به شوهر بگويد من موكّل خودم فلان خانم را در برابر فلان مهريه به نكاح تو در آوردم و شوهر تنها بگويد قبول كردم ، كفايت مىكند و لازم نيست كه همه را بگويد .
مسأله 3 - هم انكحتُ و هم زوّجتُ به دو مفعول متعدّى مىشود . و بهتر آن است مفعول اوّل زوج و مفعول دوم زوجه قرار گيرد ؛ دو يعنى مثلًا وكيل بگويد انكحت موكّلى يا انكحتكَ موكلّتى امّا عكس آن اگر بگويد انكحت موكلّتى من موكلّى نيز جايز است و هر دو كلمه از اين جهت مانند هم هست ، هم مىتواند بدون حرف جرّ متعدّى شود و هم با حرف جر ، پس مىتواند بگويد كه أنكحت زيداً هنداً و زوّجتُ زيداً هنداً و يا اينكه مىتواند بگويد انكحت هنداً من زيد و يا زوّجت هنداً من زيد و يا زوّجت هنداً من زيد و جايز است كه به جاى حرف مِن ، لام به كار ببرد . البته به اين حسب مشهور است و گرنه غير اين هم استعمال مىگردد ليكن مأنوس و مشهور نيست .
مسأله 4 - عقد ازدواج گاهى به وسيلهء خود زن و مرد خوانده مىشود به اين معنى كه بعد از توافق بر سر مهريه مرد ، زن را مورد خطاب قرار مىدهد و مىگويد خود را به نكاح تو در آوردم در مقابل همان مهريهاى كه معين كرديم و مرد هم بلافاصله مىگويد نكاح را قبول كردم با همان مهريهاى كه معلوم كرديم و يا اينكه زن مىتواند بگويد زوّجتك نفسى و يا زوجت نفسى منك و يا زوّجت نفسى لك على المهرالمعلوم و مرد هم در جوابش بگويد قبلت التزويج لنفسى على المهرالمعلوم و به همين نحو . گاهى هم عقد ازدواج به وسيلهء وكيل آن دو نفر خوانده مىشود يعنى بعد از مذاكرات و مشخص كردن مهريه هر يك وكيل خود را معين مىكنند . و اوّل وكيل مرد را خطاب قرار داده و مىگويد :
أنكحت موكّلك فلان موكلتى فلانه و يااينكه حرف مِن و يا لام مىآورد و مىگويد :
أنكحت من موكّلك فلان و يا أنكحت لموكّلك فلان على المهر المعلوم و وكيل مرد هم مىگويد قبلت النكاح لموكّلى على المهر المعلوم و يا قبلت النكاح لموكّلى هكذا . و يا به جاى كلمهء انكحت ، زوجّت را به كار مىبرد و مىگويد : زوّجت موكّلى موكّلك و يا من موكّلك و يا لموكّلك فلان على المهر المعلوم و وكيل مرد هم در پاسخ مىگويد قبلت التزويج لموكّلى على المهر المعلوم و يا قبلت التزويج لموكّلى هكذا . گاهى اوقات هم
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 363
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٦٣