وصيت مىكنم به فلان چيز و يا بگويد « بعد از مرگ من ، فلان چيز و يا فلان مبلغ را به فلانى بدهيد و يا آن را به او برسانيد » و مانند اين موارد ، در وصيّت عهدى كافى است بگويد « بعد از مرگ من ، فلان كار را انجام دهيد و چنين و چنان كنيد » ظاهراً نوشتن كافى است حتى اگر هم بتواند تكلّم نمايد . به خصوص در وصيت عهدى به شرطى كه ورثهء او به اين علم داشته باشند كه او اين را با قصد و نيّت نوشته است و عبارت آن بايد ظاهراً دلالت بر مقصود نمايد ، پس نوشتهاى موصى به خط و مهر و امضاى او اگر دلالت بر وصيت نمايد كافى است . و بر وصى نيز واجب است كه آن را عملى سازد ، بلكه اكتفاء به اشارهاى كه معنا را بفهماند حتى با قدرت بر گفتن و نوشتن نيز خالى از قوت نيست هر چند كه به احتياط نزديكتر است كه آن را در حال اختيار بنويسيد .
مسأله 4 - وصيت تمليكى براى سه ركن است : 1 - موصى 2 - موصى له و 3 - موصى به - وصيت عهدى دو ركن دارد 1 - موصى ، 2 - موصى به ، بله اگر موصى شخص معين را براى انجام سفارش در نظر گرفته باشد اركان وصيت عهدى نيز 3 عدد مىشود كه سومين آن موصى اليه مىباشد كه به و وصى نيز گفته مىشود .
مسأله 5 - در اينكه وصيت عهدى احتياجى به قبول ندارد ، اشكالى نيست . بله اگر شخص معين براى انجام كار مشخص شده باشد قبول وصىّ نيز شرط است . امّا قبول او فقط در مسئول شدنش شرط است نه در صحت وصيت . امّا در وصيت تمليكى اگر تمليك براى نوع باشد ، همانند وصيت براى فقراء و سادات در آنجا نيز قبول موصى له شرط نيست . امّا اگر تمليك به شخص معين صورت گرفته باشد ، بنابر مشهور قبول او لازم است ، امّا ظاهر در اين است كه قبول او در صحت وصيّت و بار شدن آثار و احكام آن مؤثر نيست . لكن اگر شخص بخواهد مالك آن مال وصيّت شده گردد ، كافى است وصيّت را قبول نمايد و قبول لازم است و مال به صرف وصيت خود به خود به ملك موصى له در نمىآيد ، پس بايد گفت كه قبول براى صحت خودش به قبول نياز ندارد ، و آن از ايقاعات است . امّا در سببيت مالك شدن موصى له ، سبب است و جزو ديگر آن قبول است .
مسأله 6 - در قبول وصيت هر لفظى كه دلالت بر اين معنا نمايد كافى است و عمل نيز كافى است . قبول عملى مانند اينكه موصى به را تحويل بگيرد و در آن تصّرف نمايد .
مسأله 7 - اينكه قبول در زمان حيات موصى باشد و يا بعد از مرگ او فرقى وجود ندارد ، همچنين فرقى نمىكند كه بعد از مرگ فوراً قبول نمايد و يا بعد از گذشتن مدّتى .
مسأله 8 - اگر موصى له مقدارى و برخى از افراد وصيت را قبول نمايد و برخى را نيز رد نمايد بنابر اقوى وصيت در آن مقدارى كه قبول كرده صحيح است و در مابقى آن باطل
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 277
مساهمون: السيد الخميني
ص٢٧٧