و همچنين اگر بگويد ضمانت كردم دين كسى را كه بر يكى از اين ده نفر بدهكار است ولى او را نشناسى و بعداً طلبكار قبول نمايد صحيح است يا اينكه بگويد : ضمانت كردم دينى را كه يكى از اين چند نفر بر اين فرد دارند . و مديون را نشناسد بنابر اقوى ضمانت صحيح است .
مسأله 3 - هرگاه ضمانت تحقق پيدا كند البته با تمام شرايط صحت آن حق از ذمهء مضمونعنه به ذمهء ضامن انتقال پيدا مىكند و ذمه مضمونٌعنه برى مىشود ، پس اگر مضمونله ذمهء ضامن را مبرى كرد ، ذمهء هر دوى آنها ( ضامن و مضمونعنه ) مبرى مىشود يكى به وسيله ضمان مبرى شده و يكى به وسيلهء ابراء ، و اگر ذمهء مضمونعنه را مبرى نمايد ، كار بيهودهاى كرده است .
مسأله 4 - ضمان از طرف ضامن لازم است ، پس وى نمىتواند بعد از وقوع آن را فسخ نمايد ، و همچنين از طرف مضمونله مگر زمانىتر ضامن معسر باشد و او از اعسار او بىخبر بوده باشد ، پس مىتواند ضمان را فسخ نمايد و به حق خود كه بر ذمهء مضمونٌعنه است رجوع نمايد ، ملاك اعسار زمان عقد ضمان است پس اگر بعد از عقد ضمان معسر شود ، خيار فسخ ندارد ، همچنين اگر در زمان عقد ضامن معسر بوده و بعد از عقد غنى گشته است خيار فسخ مضمون از بين نمىرود .
مسأله 5 - بنابر اقوى شرط خيار براى ضامن و مضمونله جايز است .
مسأله 6 - دينى كه موعد آن رسيده جايز است به صورت بىمدت و بامدت ضمانت كرد ، همچنين ضمانت دين مؤجل را مىتوان به صورت با مدّت و يا بى مدّت انجام داد و همچنين جايز است آن را به بيشتر از مدّت آن و به كمتر از آن مدّت نيز ضمانت نمود .
مسأله 7 - اگر كسى بدون اذن مضمونعنه از او ضمانت نمايد حق رجوع به او را ندارد ، و اگر ضمانت با اذن او بوده است پس بعد از اداء دين مىتواند به او رجوع نمايد لذا در مدّت ضمان اين حق را ندارد ، و تنها مىتواند آن مقدارى كه پرداخت نموده را درخواست نمايد ، پس اگر مضمونله نسبت به مقدارى از دين بر ضمان صلح كرده باشد ، يا نسبت بر آن مقدار ذمهء او را برى نموده باشد ، حق رجوع به ميزان آن را به مضمونعنه ندارد .
مسأله 8 - اگر ضمانت به اذن مضمون عنه صورت گرفته باشد ، پس همانا برآنچه كه پرداخته حق رجوع دارد و زمانى مىتواند رجوع كند كه سررسيد دين رسيده باشد ، پس اگر ضامن دين را جلوتر از موعد آن به مضمون له پرداخت نمايد بايد صبر كند تا موعد دين برسد پس تا آن زمان حق رجوع ندارد . پس اگر از دين مؤجل به صورت حال ضمانت نمايد يا از اين مدّتدار به كمتر از مدّت سررسيد آن ، اگر دين را ادا نمود تا زمان
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 213
مساهمون: السيد الخميني
ص٢١٣