را به او باز گرداند بلكه آن مال در دست او امّانتى شرعى و واجب است كه اگر صاحب آن را مىشناسد به او تحويل دهد و اگر صاحب آن را نمىشناسد بايد مطابق آن دستورى كه در كتاب لقطه آمده است آن را براى يك سال اعلام نمايد و اگر بعد از يك سال صاحبش پيدا نشد احتياط را ترك ننمايد و آن را به حساب صاحبش صدقه دهد ، و اگر بعد از اينكه صدقه داد صاحب آن پيدا شد او را بين گرفتن غرامت و يا قبول كردن صدقه مخير نمايد پس اگر صدقه را قبول نمود كه اجر آن براى اوست و اگر غرامت را خواست اجر صدقه براى دهندهى غرامت است . هر چند كه بعيد نيست در اين موارد حكم لقطه نيز جارى باشد .
مسأله 17 - همانگونه كه در وديعه زمان مطالبهى مالك واجب است زمانى كه ترس از بين رفتن آن مىرود كه بسوزد و يا به سرقت برود و يا هر چيز ديگر واجب است آن را به صاحبش برگرداند . حال اگر توانست آن را به مالك و يا وكيل او برساند كه برساند و امّا اگر هيچ يك از آنها در دسترسش نباشند آن را به حاكم شرع برساند و اگر هم دسترسى به حاكم شرع نداشت و يا اينكه آن نيز در نزد حاكم تلف مىشود بايد آن را نزد كسى كه امانتدار است و توانايى حفظ آن را هم دارد بسپارد .
مسأله 18 - اگر به خاطر بيمارى و يا نشانهاى ديگر مرگ مستودع نزديك باشد بر او واجب است كه امانت را در صورتى كه برايش ميسر است به صاحبش و وكيل او رد نمايد و اگر اين كار ممكن نباشد بايد آن را به حاكم برساند و در صورتى كه حاكم نبود بايد در مورد آن وصيت نمايد و چند نفر را نيز بر اين وصيت خود شاهد قرار دهد . اگر در اين كارها كوتاهى نمايد ضامن است . اين وصيت كردن و شاهد گرفتن بايد به گونهاى باشد كه در حفظ امانت براى صاحب آن مؤثر باشد به همين دليل لازم است كه جنس و وصف امانت را در وصيت ذكر نمايند و معين نمايند كه اين امانت از آن كيست بنابراين صرف اين كه بگويد نزد من امّانتى است كه شخصى آن را به من سپرده است كافى نيست ، بله اگر وراث خود مطلع از آن امانت باشند و مورد وثوق اوست اقوى اين است كه احتياجى به اين وصيت نيست .
مسأله 19 - بر مستودع جايز است كه به مسافرتهاى غيرضرورى برود و وديعه را نزد خانوادهاش بگذارد البته اين در صورتى است كه حفظ امانت مشروط به حضور خودش نباشد و اگر چنين بود يا بايد مسافرت را ترك كند و يا آن را به مالك و يا وكيل او مسترد دارد و در صورتى كه به آنها دسترسى نداشته به حاكم و اگر حاكم هم نبود ظاهراً بايد ترك سفر نمايد و در خانه بماند و همچنين بنا بر احتياط جايز نيست كه مال امانت را با خود به مسافرت ببرد هر چند راهى كه مىپيمايد امن باشد و چه در سفر باشد و چه در
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 139
مساهمون: السيد الخميني
ص١٣٩